Plani Sektorial i Ndërtimit dhe vlerësimi i zbatueshmërisë së tij

Është përfunduar nga ALTAX një studim parafizibiliteti mbi Planin Sektorial të Menaxhimit të Riskut për sektorin e ndërtimit në administratën tatimore shqiptare, i cili ofron një vlerësim të pavarur mbi mundësinë dhe kushtet reale të zbatimit të tij.

Studimi analizon ndërveprimin midis dizajnit konceptual të planit dhe kapacitetit aktual institucional dhe të tregut për ta zbatuar atë në praktikë, duke u bazuar në të dhëna reale të sektorit të ndërtimit dhe një model të avancuar vlerësimi të zbatueshmërisë.

Gjetjet kryesore tregojnë se plani është i mirëstrukturuar në nivel konceptual, me qasje moderne të bazuar në risk dhe koordinim ndërinstitucional, por përballet me sfida të rëndësishme në nivel zbatimi. Indeksi i Riskut të Zbatimit vlerësohet në nivelin 4.8/10, çka e vendos në kategorinë e “zbatimit të mundshëm me risk të lartë operacional”.

Studimi evidenton tre fusha kritike që kërkojnë vëmendje të veçantë:

• sjelljen e sektorit të ndërtimit dhe nivelin e informalitetit të konsoliduar;
• kapacitetin teknik dhe operacional të administratës për menaxhimin e të dhënave dhe analizës së riskut;
• përdorimin e instrumenteve si paga referuese, e cila kërkon dizajn të kujdesshëm për të shmangur shtrembërime në treg.

Në këtë kuadër, raporti nuk synon të kundërshtojë planin, por të forcojë cilësinë e zbatimit të tij përmes rekomandimeve korrigjuese dhe parandaluese, përfshirë pilotimin e kufizuar në terren dhe fokusimin e ndërhyrjeve tek subjektet me peshën më të lartë fiskale.

Rëndësia e këtij studimi qëndron në faktin se ai ndihmon në uljen e riskut të implementimit, përmirëson vendimmarrjen publike dhe rrit shanset që politika fiskale në sektorin e ndërtimit të prodhojë jo vetëm pajtueshmëri formale, por edhe formalizim real të ekonomisë.

Studimi synon të shërbejë si një instrument orientues për vendimmarrësit publikë dhe palët e interesit në fazën para miratimit dhe zbatimit të plotë të planit.