Turizmi dhe konsumi, si shtylla të rritjes së të ardhurave fiskale në Korrik 2025

Të dhënat e korrikut 2025 nga buxheti i konsoliduar tregojnë një rritje të fortë të të ardhurave krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024. Totali i të ardhurave u rrit me 12.1%, duke kaluar nga 59.5 miliardë lekë në 66.7 miliardë lekë. Rritja e bazuar kryesisht te tatimet dhe sigurimet shoqërore është mbi planin e qeverisë për këtë muaj, duke reflektuar ndikimin e sezonit turistik dhe formalizimin më të lartë të punësimit.

Konsumi dhe pagat si motorë të rritjes

Në strukturën e tatimeve, TVSH shënoi një rritje prej 8.6% krahas 2024, por mbeti nën planin e këtij viti. Ky tregues, i lidhur drejtpërdrejt me konsumin, sugjeron se ndonëse turizmi ka sjellë më shumë shpenzime, potenciali i parashikuar nuk është realizuar plotësisht – duke ngritur pikëpyetje mbi nivelin e formalizimit të sektorit.

Në të kundërt, akcizat dhe tatimi mbi pagat shfaqën performancë të forte.

Akcizat u rritën me 14.8%, përtej planit (+13.7%), duke reflektuar rritjen e konsumit të karburanteve dhe produkteve të akcizueshme nga lëvizjet turistike.

Tatimi mbi pagat u rrit me një normë të lartë 26.1%, duke tejkaluar pritshmëritë (+35.1% mbi plan). Ky rezultat lidhet me punësimin sezonal në turizëm dhe shërbime mbështetëse, si dhe me një formalizim më të dukshëm të tregut të punës.

Ndërkohë, tatimi mbi fitimin, ndonëse shënoi një rritje prej 11.3% krahas 2024, ngeci nën plan (-7.5%), duke sugjeruar se fitimet e bizneseve nuk kanë ndjekur të njëjtin ritëm me konsumin. Po ashtu, taksat vendore regjistruan një rënie (-3.1%), duke treguar dobësi në administrimin fiskal në nivel lokal.

Më shumë shpenzim për turist, jo më shumë turistë

Statistikat e hyrje-daljeve flasin qartë.

Vizitorët e huaj hyrës u rritën shumë pak, me vetëm +0.4% krahasuar me korrik 2024.

Vizitorët shqiptarë hyrës shënuan rritje më të dukshme, +3.9%.

Nga ana tjetër, daljet e shqiptarëve u rritën me 11.1%, çka tregon një pjesë të konsumit të transferuar jashtë vendit.

Daljet e të huajve u rritën me 9.0%, që sugjeron një qarkullim më dinamik, por ndoshta qëndrime më të shkurtra.

Ky raport midis lëvizjes turistike dhe të ardhurave tregon se nuk është rritja e numrit të vizitorëve që ka nxitur të ardhurat fiskale, por rritja e shpenzimit mesatar për turist dhe rritja e formalizimit në paga dhe sigurime.

Qasja fiskale?

Nga analiza duket si një sukses me rezerva.

Nëse shikohet vetëm në nivelin makro, korriku 2025 është një muaj i suksesshëm: të ardhurat tatimore dhe kontributet sociale rriten në mënyrë të qëndrueshme, duke reflektuar ndikimin e turizmit.

Megjithatë, disa prirje kërkojnë vëmendje!

TVSH nën plan është një tregues i fortë se ende ekziston një nivel i lartë informaliteti në shërbimet turistike.

Daljet e larta të shqiptarëve sugjerojnë një “eksport” të konsumit, që zvogëlon efektin neto të turizmit hyrës.

Tatimi mbi fitimin nën plan sinjalizon që bizneset ende nuk reflektojnë në fitimet e tyre të plotë përmasën e konsumit turistik. Korriku 2025 dëshmon se turizmi ka kaluar nga një fazë e rritjes së numrit të vizitorëve në një fazë më komplekse: rritje e shpenzimit mesatar për turist dhe rritje e formalizimit të punësimit. Megjithatë, përfitimet fiskale nuk janë maksimizuar plotësisht për shkak të informalitetit në TVSH dhe shpërndarjes së pabarabartë midis nivelit qendror dhe atij vendor. Qasja aktuale mund të shihet si e suksesshme në rritjen e të ardhurave, por me një hapësirë të konsiderueshme për përmirësim në menaxhimin e sektorit turistik dhe të konsumit që ai gjeneron.