Si duhet lexuar Udhëzimi nr. 10/2026 për Marrëveshjen e Paqes Fiskale dhe ku lind debati mbi afatet?

Udhëzimi nr. 10, datë 14.05.2026, “Për procedurat e marrëveshjes së paqes fiskale” është akti i parë nënligjor që operacionalizon ligjin nr. 84/2025 “Për marrëveshjen e paqes fiskale”. Në thelb, ai përcakton mënyrën praktike sesi tatimpaguesit do të aplikojnë, komunikojnë dhe formalizojnë marrëveshjen me administratën tatimore.

Megjithatë, pikërisht mënyra sesi është ndërtuar procedura konstatohet se krijon një paqartësi të rëndësishme interpretative në lidhje me faktin se kur fillon zbatimi real, në vitin 2026 apo në vitin 2027?

Për t’i dhënë përgjigje kësaj pyetjeje, por edhe hapave të tjerë për zbatim udhëzimi duhet lexuar nen pas neni dhe në lidhje organike me ligjin.

1. Objekti i udhëzimit

Pika e parë e udhëzimit përcakton objektin e tij: procedurat për hartimin, komunikimin, konfirmimin elektronik, regjistrimin dhe trajtimin e rasteve të refuzimit ose pavlefshmërisë së marrëveshjes.

Që në këtë pikë kuptohet se kemi të bëjmë me një akt procedural dhe jo me një akt që ndryshon përmbajtjen materiale të ligjit.

Pra, udhëzimi nuk ka kompetencë të ndryshojë vitin e zbatimit, të shtyjë hyrjen në fuqi të ligjit, apo të krijojë kushte të reja materiale për përfitimin.

Ai vetëm organizon mekanizmin administrativ.

Ky është elementi i parë që tregon se formalisht nuk kemi konflikt me ligjin.

2. Kush mund të aplikojë?

Pika 2.1 përcakton subjektet që mund të aplikojnë, që janë tatimpagues që dorëzojnë deklaratën e Tatimit mbi të Ardhurat e Korporatës ose TAPB, me të ardhura bruto mbi 14 milionë lekë, që nuk kanë përfituar norma të reduktuara ose përjashtime dhe që plotësojnë kushtet e nenit 7 të ligjit.

Kjo pjesë është në përputhje të plotë me ligjin.

Por, elementi kritik nuk është te kriteret, por te lidhja që bëhet midis aplikimit dhe deklaratës vjetore.

3. Pika më kritike është afati i aplikimit

Pika 2.2 është zemra e debatit interpretativ.

Ajo thotë “Aplikimi për marrëveshjen e paqes fiskale duhet të dorëzohet brenda afatit për dorëzimin e deklaratës vjetore të të ardhurave të vitit paraardhës...”

Dhe më pas shton “Për vitin e parë tatimor të zbatimit, pra viti tatimor 2026, afati i aplikimit … përcaktohet me udhëzim/sqaruese të drejtorit të përgjithshëm të tatimeve.”

Këtu krijohen dy nivele kohore.

Niveli i parë është viti tatimor
Udhëzimi e quan shprehimisht vitin 2026, si “viti i parë tatimor i zbatimit”.

Kjo do të thotë se ligjërisht marrëveshja konsiderohet aktive për vitin fiskal 2026.

Pra, efekti material i marrëveshjes lidhet me vitin 2026, ku administrata nuk e ka shtyrë me tekst zbatimin në 2027.

Ky është argumenti kryesor pse nuk kemi konflikt formal me ligjin.

Niveli i dytë është procedura administrative
Nga ana tjetër, aplikimi lidhet me deklaratën vjetore.

Kjo do të thotë se procedura praktike realizohet pasi mbyllet viti fiskal.

Në praktikë, viti 2026 mbyllet në 31 dhjetor 2026 dhe deklarata dorëzohet në 2027, por dhe marrëveshja formalizohet në 2027.

Këtu lind tensioni logjik, sepse marrëveshja e paqes fiskale, në filozofinë e saj, duhet të funksionojë si një mekanizëm parandalues dhe stabilizues gjatë vitit fiskal.

Por, nëse marrëveshja formalizohet pasi viti ka përfunduar, atëherë efekti parandalues dobësohet ndjeshëm.

4. Shembulli praktik që tregon paqartësinë
Le të marrim një kompani me xhiro 250 milionë lekë dhe fitim neto 18 milionë lekë në 2025.

Sipas logjikës së ligjit, ky fitim shërben si bazë reference dhe kompania hyn në marrëveshje për vitin 2026.

Administrata garanton stabilitet dhe kufizim të riskut të kontrollit. Por sipas mënyrës sesi është ndërtuar procedura kompania kalon gjithë vitin 2026 pa marrëveshje të formalizuar dhe vetëm në 2027 bën aplikimin dhe nënshkrimin.

Pra, siguria juridike materializohet pasi periudha fiskale ka mbaruar.

Kjo nuk është domosdoshmërisht shkelje ligjore, por krijon një problem funksional.

5. Delegimi te DPT dhe kufijtë e tij
Ligji nr. 84/2025 autorizon Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve që për vitin e parë të caktojë afatet konkrete.

Kjo është arsyeja pse udhëzimi juridikisht mbrohet.

Nëse ligji nuk do ta kishte këtë delegim, atëherë administrata nuk do të mund të zhvendoste afatet, të shtynte aplikimin, apo të krijonte procedura të veçanta për vitin e parë.

Pra juridikisht udhëzimi operon brenda delegimit ligjor dhe nuk ndryshon as substancën e ligjit dhe as ndryshon vitin tatimor.

Megjithatë, nga këndvështrimi ekonomik dhe administrativ, efekti është pothuajse i njëjtë me një shtyrje operative.

6. A kemi shtyrje?
Kjo varet nga këndvështrimi.

Nga këndvështrimi formal juridik, jo sepse ligji mbetet në fuqi, ku viti 2026 mbetet viti i parë i zbatimit dhe administrata nuk ka ndryshuar tekstin ligjor.

Nga këndvështrimi operacional, po, pjesërisht, sepse bizneset nuk hyjnë realisht në marrëveshje gjatë 2026, ku procedura kryesore ndodh në 2027 dhe efekti praktik i sigurisë fiskale zhvendoset pas mbylljes së vitit.

Pra kemi jo shtyrje ligjore, por shtyrje operative, apo shtyrje de facto.

7. Pika tjetër kritike është siguria juridike
Një marrëveshje fiskale zakonisht synon të japë parashikueshmëri, të ulë konfliktin me administratën dhe të kufizojë interpretimet e mëvonshme.

Por, nëse formalizimi ndodh pasi ka përfunduar periudha fiskale, lind pyetja: çfarë sigurie reale ka tatimpaguesi gjatë vitit 2026?
Kjo është pika më e debatueshme e gjithë skemës.
Në teori, administrata mund të argumentojë se efekti juridik retro aktivisht lidhet me vitin 2026 edhe pse procedura finalizohet në 2027.

Por kjo mbetet më shumë një zgjidhje administrative sesa një arkitekturë e pastër juridike.

Sqarim i vlefshëm për zbatimin

Midis Udhëzimit Nr. 10, datë 14.05.2026 të Ministrit të Financave dhe Urdhërit operacional të Drejtorit të Përgjithshëm të Tatimeve (Nr. 11840 Prot., datë 15.05.2026) shihet se ekziston një ndryshim procedural në afatet e zbatimit të Marrëveshjes së Paqes Fiskale për vitin tatimor 2026 .

Sipas Udhëzimit Nr. 10 të Ministrisë:

• Aplikimi normalisht duhet të bëhet brenda afatit të dorëzimit të deklaratës vjetore (31 mars të vitit për të cilin aplikohet marrëveshja).
• Draft-marrëveshja i dërgohet subjektit brenda 10 prillit dhe nënshkrimi nga tatimpaguesi brenda 15 prillit.
• Për vitin e parë tatimor 2026, afatet e aplikimit dhe nënshkrimit përcaktohen me udhëzim/sqarim të veçantë të Drejtorit të Përgjithshëm të Tatimeve.

Ndërsa Urdhëri i DPT-së përcakton afatet operative si vijon:

• Aplikimi elektronik: nga 15.05.2026 deri më 05.06.2026.
• Njoftimi i vendimit: jo më vonë se 10.06.2026.
• Dorëzimi i marrëveshjes së nënshkruar: jo më vonë se 15.06.2026.
• Për rastet me rideklarim pasqyrash (2023–2025): afati përfundimtar 30.06.2026.

Ky ndryshim kohor nuk përbën kundërshtim formal, pasi Udhëzimi ministerial delegon qartësisht kompetencën tek Drejtori i Përgjithshëm për të caktuar afatet për vitin e parë të zbatimit. Administrata Tatimore ka zgjedhur një qasje tranzitore të përshpejtuar (maj–qershor 2026), duke mundësuar zbatim praktik që në vitin e parë, ndryshe nga cikli standard vjetor (mars–prill) që do të zbatohet për vitet pasardhëse.