Parashikimet ekonomike për 2025 në SH.B.A, Bashkimin Evropian, Kinën dhe Rusinë

Sipas analizave më prestigjioze për programet ekonomike të vendeve më të fuqishme të globit, kemi përmbledhur disa aspekte kyçe që janë të rëndësishme për të kuptuar tendencat dhe prioritetet e zhvillimit ekonomik në nivel global:

Diversifikimi i ekonomisë dhe zhvillimi i sektorëve të rinj. Vendet e fuqishme ekonomike kanë implementuar strategji që përfshijnë diversifikimin e burimeve të ardhurave, duke investuar në sektorë të rinj si teknologjia, energjia e ripërtritshme dhe bioteknologjia, për të siguruar një zhvillim të qëndrueshëm dhe për të ulur varësinë nga burimet tradicionale.

Inovacioni dhe investimet në kërkimin dhe zhvillimin (R&D). Një fokusim të plotë në inovacion dhe kërkimin shkencor ka ndihmuar këto shtete të mbeten në krye të zhvillimit global. Këto investime janë jetike për rritjen e konkurrencës, krijimin e vendeve të reja të punës dhe zhvillimin e produkteve dhe shërbimeve të avancuara.

Përmirësimi i infrastrukturës dhe digjitalizimi. Rritja e investimeve në infrastrukturë dhe digjitalizim ka qenë një aspekt kyç për zhvillimin ekonomik. Shpejtësia dhe efikasiteti i transportit, energjisë, dhe komunikimit kanë kontribuar në forcimin e pozicionit të këtyre vendeve në tregjet globale.

Politikat fiskale dhe stabiliteti makroekonomik. Politikat fiskale që synojnë balancimin e buxhetit, uljen e borxhit publik dhe mbështetjen e sektorëve kyç ekonomikë janë thelbësore për ruajtjen e stabilitetit dhe besueshmërisë së ekonomive të fuqishme. Këto shtete kanë investuar gjithashtu në përmirësimin e shërbimeve publike dhe infrastruktura për të rritur cilësinë e jetës për qytetarët e tyre.

Përballimi i sfidave globale dhe bashkëpunimi ndërkombëtar. Vendet më të fuqishme kanë krijuar mekanizma për të adresuar sfidat globale, si ndryshimet klimatike, pandemia, dhe krizës ekonomike, duke përfshirë bashkëpunimin ndërkombëtar dhe krijimin e marrëveshjeve tregtare dhe strategjive të qëndrueshme globale.

Përfshirja e grupeve të margjinalizuara dhe barazia sociale. Ndërsa shumë shtete të fuqishme kanë zhvilluar politika që mbështesin përfshirjen e grupeve të margjinalizuara, duke siguruar mundësi të barabarta për të gjithë qytetarët, përfshirë gratë, minoritetet dhe popujt që jetojnë në kushte të vështira.

Në një përshkrim më analitik ne prezantojmë qasjet për secilin nga vendet si më poshtë:

Programet ekonomike të SHBA-së për vitin 2025,  përqendrohen në një kombinim të disiplinës fiskale, investimeve të synuara në fusha kyçe dhe mbështetjes për popullsitë vulnerabël. Propozimet buxhetore të Presidentit theksojnë reduktimin e deficitit duke zgjeruar programet kryesore sociale, me një qëllim të përgjithshëm për të nxitur stabilitetin afatgjatë ekonomik.

Për SHBA-në, rritja ekonomike pritet të mbetet relativisht e ngadaltë, por e qëndrueshme. Analistët parashikojnë një rritje të moderuar të PBB-së, me shpenzimet konsumatore që pritet të dobësohen lehtë. Megjithatë, një treg i fortë pune dhe një borxh i moderuar i familjeve do të ofrojnë mbështetje, duke shmangur një recesion teknik

Ekonomia e SHBA-së parashikohet të shohë një rimëkëmbje të qëndrueshme, me inflacion në rënie dhe norma interesi të vendosura në rënie, megjithëse ato do të mbeten më të larta se nivelet para pandemisë.

Buxheti synon të reduktojë deficitet me 3.3 trilion dollarë deri në vitin 2034, kryesisht duke balancuar rritjen e shpenzimeve me reformat tatimore dhe masat për gjenerimin e të ardhurave. Deficiti total pritet të ulet lehtë deri në vitin 2034, me shpenzimet që mbeten të larta, veçanërisht për sigurimet shoqërore, Medicare dhe pagesat e interesit.

Buxheti përfshin investime historike në bizneset e vogla, veçanërisht përmes programeve të SBA-së të dizajnuara për të ofruar mbi 58 miliardë dollarë kreditim biznesi. Ekziston gjithashtu një fokus në ndërtimin e një fuqie punëtore të larmishme STEM përmes 1.4 miliardë dollarëve të dedikuar për rritjen e pjesëmarrjes midis grupeve të nënpërfaqësuara.

Investimet kryesore përfshijnë zgjerimin e mbështetjes për strehim të përballueshëm, reduktimin e të pastrehëve dhe sigurimin e fondeve shtesë për komunitetet fisnore. Mbi 4 miliardë dollarë do të ndahen për ndihmën për të pastrehët dhe janë planifikuar investime të mëtejshme për programet fisnore të Departamentit të Brendshëm. Investimet përfshijnë zgjerimin e subvencioneve të Aktit të Kujdesit të Përballueshëm, futjen e pushimeve familjare dhe mjekësore me pagesë dhe zgjerimin e aksesit në kolegjin pa pagesë të komunitetit. Këto përpjekje shoqërohen me rritje të financimit të arsimit, veçanërisht për institucionet historikisht të nënfinancuara

Ndërsa ka një fokus në frenimin e rritjes së deficitit, borxhi i përgjithshëm federal i SHBA-së parashikohet të vazhdojë të rritet, me një ngadalësim të lehtë që pritet në vitet e ardhshme. Reformat kryesore fiskale, veçanërisht në politikën tatimore, do të ndihmojnë në financimin e këtyre nismave të zgjeruara

Këto programe ilustrojnë një fokus si në rritjen ekonomike ashtu edhe në adresimin e nevojave shoqërore, me një përzierje të lehtësimit afatshkurtër dhe reformave strukturore afatgjata që synojnë reduktimin e presionit fiskal duke zgjeruar aksesin në shërbime dhe mundësi për komunitetet e margjinalizuara.

Programet ekonomike të Bashkimit Evropian për vitin 2025 do të fokusohen në forcimin e elasticitetit, nxitjen e tranzicionit të gjelbër dhe dixhital, dhe përgjigjen ndaj sfidave gjeopolitike dhe strukturore. Buxheti i propozuar i BE-së për vitin 2025 përfshin investime të konsiderueshme në këto fusha, me theks në energjinë e rinovueshme, infrastrukturën dixhitale dhe bujqësinë e qëndrueshme. Këto përpjekje janë të dizajnuara për të rritur rritjen ekonomike afatgjatë të Evropës duke reduktuar varësinë nga lëndët djegëse fosile.

Lehtësia e rimëkëmbjes dhe elasticitetit të BE-së (RRF) mbetet një mjet thelbësor, me afrimin e afateve për përdorimin e fondeve të alokuara. Në vitin 2025, shtetet anëtare të BE-së pritet të përshpejtojnë projektet e tyre, veçanërisht në infrastrukturë, teknologji të gjelbra dhe inovacion dixhital.

Politika e kohezionit do të vazhdojë gjithashtu të mbështesë zhvillimin ekonomik, veçanërisht në rajonet e ndikuara nga tensionet e vazhdueshme gjeopolitike, duke përfshirë luftën në Ukrainë.

Për më tepër, buxheti i vitit 2025 ndan 49.2 miliardë euro për kërkimin dhe inovacionin, duke përfshirë 12.7 miliardë euro për Horizon Europe, i cili synon ta mbajë BE-në në ballë të përparimeve teknologjike. Fokusi në arsim dhe shëndetësi, me fonde të konsiderueshme për programin Erasmus+ dhe nismën EU4Health, thekson gjithashtu angazhimin afatgjatë të BE-së për përmirësimin e cilësisë së jetës në të gjithë bllokun. Këto nisma do të plotësohen nga ndihma financiare e synuar për të mbështetur Ukrainën, menaxhimin e migracionit dhe zgjerimin e aftësive mbrojtëse të BE-së në përgjigje të shqetësimeve të sigurisë.

Në vitin 2025, ndikimi i vendeve të fuqishme si Gjermania, Franca, Anglia, Italia dhe Spanja pritet të jetë i ndjeshëm në shumë aspekte të zhvillimit ekonomik dhe politik global. Disa nga faktorët kryesorë që mund të ndikojnë përfshijnë:

1. Gjermania: Si ekonomia më e fuqishme në Bashkimin Evropian (BE), Gjermania do të luajë një rol kyç në politikat ekonomike dhe tregtare të rajonit. Fokusimi i saj në industria e avancuar, teknologjinë dhe energjinë e rinovueshme mund të ndikojë në standardet e zhvillimit të qëndrueshëm. Gjithashtu, është e mundur që Gjermania të vazhdojë të jetë një udhëheqëse në politikat mjedisore dhe digjitalizimin, duke ndihmuar në forcimin e pozicionit të BE-së në tregun global.
2. Franca: Si një nga liderët ekonomikë të BE-së, Franca do të vazhdojë të ndihmojë në orientimin e politikave të Bashkimit Evropian, veçanërisht në sektorë si energjia e ripërtritshme, mbrojtja mjedisore dhe inovacionet digjitale. Pritet që Franca të përpiqet të balancojë nevojën për rritje ekonomike me angazhimet e saj për zhvillim të qëndrueshëm, duke pasur një ndikim të madh në politikat ndërkombëtare, siç është ndryshimi klimatik dhe politikat e mbrojtjes.
3. Anglia: Pas Brexit-it, Anglia ka shpallur ambicie të rritjes së ndikimit të saj në tregjet globale, duke kërkuar marrëveshje të reja tregtare dhe strategji për rritjen e investimeve në teknologji dhe financa. Pritet që Anglia të përqendrohet në zhvillimin e sektorëve të teknologjisë, financave dhe shërbimeve, si dhe të mbështesë politika që favorizojnë rritjen e qëndrueshme, veçanërisht në kontekstin e rritjes së pasigurisë politike dhe ekonomike globale.
4. Italia: Italia ka një ekonomi të larmishme dhe një sektor të fuqishëm të turizmit, që pritet të kontribuojë në rritjen e saj ekonomike. Megjithatë, sfidat demografike dhe borxhi publik mund të ndikojnë në stabilitetin ekonomik. Ndikimi i saj në BE do të përfshijë gjithashtu politikat për zhvillimin e infrastrukturës dhe mbështetje për sektorët e rinj si energjia e pastër dhe digjitalizimi.
5. Spanja: Me një ekonomi që është në rritje, Spanja do të vazhdojë të kontribuoni në rritjen ekonomike të BE-së, veçanërisht përmes investimeve në turizëm, ndihmës për zhvillimin e rajoneve të tjera dhe politikave për punësim. Pritet që Spanja të vazhdojë të fokusojë energjitë e saj në mbështetje të inovacionit dhe të jetë një partner kyç në zhvillimin e një ekonomie të qëndrueshme dhe të drejtpërdrejtë për të ardhmen.

Në përgjithësi, këto shtete do të luajnë një rol të rëndësishëm në politikën ekonomike dhe zhvillimin global, duke kontribuar në rritjen e qëndrueshmërisë dhe zhvillimin teknologjik në nivel global.

Në përgjithësi, viti 2025 do të jetë një vit kyç për BE-në pasi ajo vazhdon të lundrojë në sfidat e menjëhershme ekonomike ndërsa përgatitet për ciklin e ardhshëm financiar afatgjatë duke filluar nga viti 2028.

Në Rusi, perspektiva ekonomike është më e pasigurt. FMN kohët e fundit uli parashikimin e rritjes së PBB-së për Rusinë për vitin 2025, duke reflektuar efektet e zbehta të shpenzimeve qeveritare të lidhura me luftën dhe një ngadalësim të investimeve. Banka Botërore ka parashikuar rritje modeste për vitin 2025, duke treguar se sfidat ekonomike që rrjedhin nga sanksionet dhe tensionet ndërkombëtare do të vazhdojnë.

Për më tepër, inflacioni në Rusi pritet të mbetet i lartë, i nxitur nga zhvlerësimi i monedhës dhe faktorët gjeopolitikë.

Strategjia ekonomike e Rusisë për vitin 2025 përqendrohet rreth disa objektivave kyçe, më së shumti menaxhimin e ekuilibrit midis shpenzimeve ushtarake dhe stabilitetit ekonomik mes sanksioneve të vazhdueshme. Buxheti i vitit 2025 përshkruan një rritje të të ardhurave të përgjithshme me 12%, duke arritur në 40.3 trilion rubla, kryesisht e nxitur nga rritja e të ardhurave jo nga nafta dhe gazi. Kjo përfshin taksat më të larta të qarkullimit, veçanërisht TVSH-në, dhe taksat e rritura për benzinën, alkoolin, cigaret dhe pijet me sheqer. Ndërsa të ardhurat nga nafta dhe gazi po bien për shkak të çmimeve më të ulëta globale, Rusia po diversifikon bazën e saj të të ardhurave, me taksat e rritura të korporatave dhe tarifat e asgjësimit të automjeteve që kontribuojnë ndjeshëm.

Shpenzimet ushtarake të qeverisë mbeten një fokus kryesor, duke vazhduar të përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të buxhetit, i cili është vendosur në sfondin e një deficiti buxhetor relativisht të vogël. Megjithatë, kostoja e financimit të këtij shpenzimi, veçanërisht me norma të larta interesi dhe opsione të kufizuara të huamarrjes së jashtme për shkak të sanksioneve, mbetet një sfidë.

Një pjesë kyçe e strategjisë është përdorimi i gjerë i Fondit të Pasurisë Kombëtare të Rusisë, megjithëse shqetësimet për shterimin e tij po rriten.

Tregu i punës po përballet me kufizime të konsiderueshme, me një mungesë në rritje të punëtorëve për shkak të përpjekjeve të luftës, e cila po prek sektorët industrialë si ndërtimi dhe prodhimi.

Ky ndryshim demografik, i kombinuar me inflacionin e lartë dhe një treg të ngushtë pune, po e tensionon modelin afatgjatë ekonomik të Rusisë.

Në përgjithësi, ekonomia ruse në vitin 2025 do të përjetojë rritje të moderuar, por do të ndikohet shumë nga lufta e vazhdueshme dhe ndikimet e saj si në prodhimin vendas ashtu edhe në marrëdhëniet tregtare ndërkombëtare. Rusia mund të përballet me një mjedis ekonomik të kufizuar në vitin 2025, por kjo tendencë mbetet për tu verifikuar gjatë vitit të ardhshëm për shkak të dinamikave gjeopolitike dhe ecurisë fiskale të vendit.

Vitin e ardhshëm Kina synon të bëjë përpjekje për të zbatuar politika makro më proaktive dhe me ndikim, për të zgjeruar kërkesën e brendshme, për të promovuar zhvillimin e integruar të inovacionit shkencor dhe teknologjik dhe inovacionin industrial, për stabilizimin e pasurive të paluajtshme dhe tregjet e aksioneve, për të parandaluar dhe zgjidhur rreziqet në fushat kryesore dhe të jashtme per te stabilizuar pritshmëritë dhe stimulojnë vitalitetin.

Rritja e intensitetit të politikës fiskale proaktive të Kinës do të kërkojë një koordinim më të mirë të burimeve fiskale dhe një kombinim të instrumenteve të politikës, duke përfshirë deficitet, obligacionet me qëllime të veçanta, obligacionet e posaçme qeveritare afatgjata, politikat e taksave dhe tarifave preferenciale dhe subvencionet e qeverisë për të mbajtur një nivel të përshtatshëm të shpenzimeve.

Përmirësimi i cilësisë dhe efektivitetit të politikës fiskale proaktive do të kërkojë menaxhim fiskal që bazohet në sundimin e ligjit, praktika të shëndosha dhe procedura standarde, si dhe përpjekje për të ofruar vlerë më të mirë për paranë përmes sinergjisë së politikave.

Për të siguruar një politikë fiskale vazhdimisht të fuqishme dhe më me ndikim, Kina do të vendosë një raport më të lartë të deficitit ndaj PBB-së, do të forcojë intensitetin e shpenzimeve fiskale, do të rrisë emetimin e bonove speciale të thesarit ultra të gjata dhe obligacioneve speciale të qeverisë lokale dhe do të optimizojë strukturën për shpenzimet fiskale

Qasja e politikës kineze tenton drejt një përzierje të optimizuar të rritjes së qëndrueshme, punësimit të qëndrueshëm dhe rikthimit të arsyeshëm të çmimeve, ku e gjithë puna të bëhet në një mënyrë të shpejtë dhe efektive me intensitet të mjaftueshëm.

Zbatimi i strategjive rajonale do të forcohet për të rritur vitalitetin e zhvillimit rajonal, u tha në takim, duke bërë thirrje për nxitjen aktive të poleve të reja të rritjes, si dhe rritjen e aftësive inovative të zonave me avantazhe zhvillimi ekonomik dhe për t’i dhënë një lojë më të mirë rolit të tyre të zhvillimit kryesor.

Në përmbledhje të komenteve sa më lart për vitin 2025, ne mendojmë se:

Parashikimet ekonomike dhe financiare për SHBA-në, BE-në, Rusinë dhe Kinën pasqyrojnë prioritetet dhe sfidat e tyre të ndryshme:

SHBA-të po fokusohen në përgjegjësinë fiskale, duke synuar të zvogëlojë deficitin e saj duke zgjeruar programet kryesore sociale dhe infrastrukturore. Priten investime në energjinë e gjelbër, kujdesin shëndetësor dhe arsimin, me fokus në adresimin e rritjes ekonomike afatgjatë përmes inovacionit dhe produktivitetit. Qeveria federale planifikon gjithashtu të trajtojë inflacionin, të ulë normat e interesit dhe të përmirësojë krijimin e vendeve të punës duke menaxhuar një borxh kombëtar në rritje. Programet kryesore përfshijnë zbatimin e vazhdueshëm të Aktit të Rimëkëmbjes, me një shtytje për më shumë investime dixhitale dhe të gjelbra.

Buxheti i BE-së thekson tranzicionin e gjelbër dhe dixhital, me investime të konsiderueshme në energjinë e rinovueshme, infrastrukturën dixhitale dhe bujqësinë e qëndrueshme. Instrumentet kryesore të financimit përfshijnë Mjetin e Rimëkëmbjes dhe Rezistencës (RRF), i cili synon të nxisë elasticitetin ekonomik dhe transformimin dixhital, dhe Politikën e Kohezionit, e cila mbështet rajonet e prekura nga sfidat ekonomike dhe gjeopolitike. BE-ja po investon gjithashtu shumë në kërkime, inovacione dhe programe sociale si shëndetësia dhe arsimi. Për më tepër, parashikohet një mbështetje e konsiderueshme financiare për Ukrainën, mbrojtjen dhe menaxhimin e migracionit.

Buxheti i Rusisë është formuar nga shpenzimet ushtarake dhe nevoja për të zbutur ndikimet e sanksioneve. Qeveria po fokusohet në ruajtjen e të ardhurave të qëndrueshme nga sektorët jo të naftës dhe gazit, duke menaxhuar njëkohësisht inflacionin dhe mungesën e fuqisë punëtore. Megjithatë, shpenzimet e saj për mbrojtjen mbeten të larta dhe ka shqetësime për shterimin e Fondit të Pasurisë Kombëtare. Investimet në infrastrukturën dixhitale dhe bujqësinë janë planifikuar, por konteksti gjeopolitik, duke përfshirë luftën në Ukrainë, vazhdon të jetë një faktor kryesor në formësimin e prioriteteve fiskale.

Fokusi ekonomik i Kinës do të përqendrohet në industritë e teknologjisë së lartë dhe konsumin e brendshëm. Qeveria synon të stimulojë rritjen duke nxitur prodhimin, duke avancuar inovacionin teknologjik dhe duke forcuar ekonominë dixhitale. Udhëheqja kineze po i jep përparësi gjithashtu nismave të gjelbra, veçanërisht në energjinë e rinovueshme dhe automjetet elektrike. Ndërsa vendi po kërkon të përmirësojë konkurrencën e tij globale, ai përballet me sfida nga sektori i pronës dhe ndryshimet demografike, duke çuar në një qasje të kujdesshme në politikën fiskale. Dispozitat fiskale të Kinës ka të ngjarë të mbështesin ndërmarrjet shtetërore dhe zhvillimin e infrastrukturës, me theks në arritjen e vetë-mjaftueshmërisë në teknologjitë kritike

Secila prej këtyre ekonomive është e fokusuar në balancimin e investimeve vendase, pozicionimin ndërkombëtar dhe rritjen afatgjatë, ndërsa menaxhon efektet e inflacionit, gjeopolitikës dhe ndryshimeve demografike.