Rritja e pagave me 9,8% dhe stabilizimi i tregut të punës në T2 2026, efekti në ekonomi, biznes dhe hendekun publik-privat

Sipas të dhënave të fundit të Institutit të Statistikave (INSTAT), të publikuara më 10 shtator 2026, paga mesatare mujore bruto për një të punësuar me pagë arriti në 92.150 lekë në tremujorin e dytë 2026. Kjo shënon një rritje prej 9,8% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025.

Paralelisht, Anketa Tremujore e Forcave të Punës tregon një treg pune relativisht të stabilizuar: shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës (15-64 vjeç) ishte 76,3% (+0,1 pikë përqindje vjetore dhe tremujore), shkalla e punësimit (15+) 58,3% (–0,1 pp vjetore, +0,3 pp tremujore) dhe shkalla e papunësisë 8,3% (–0,2 pp vjetore, –0,1 pp tremujore). Numri i të punësuarve vlerësohet rreth 1.160.000 persona, ndërsa të papunët rreth 105.000.

Çfarë vlen kjo rritje për punonjësit?

Rritja nominale prej gati 10% është e rëndësishme. Në terma absolutë, ajo përfaqëson rreth 8.200 lekë më shumë në muaj për një pagë mesatare (krahasuar me nivelin e një viti më parë). Në dy vitet e fundit, paga mesatare është rritur me rreth 17.000 lekë. Për punonjësit me paga të ulëta dhe të mesme, kjo ka efekte të prekshme në fuqinë blerëse, veçanërisht pas rritjes së pagës minimale në 50.000 lekë në fillim të 2026.Megjithatë, shpërndarja mbetet e polarizuar: 25,8% e të punësuarve me pagë vazhdojnë të marrin pagën minimale, ndërsa kategoria e pagave të larta (mbi 120.000 lekë) ka arritur 17,1%. Krahasuar me tremujorin e parë, u rrit numri i punonjësve me paga të mesme (60.001–120.000 lekë) dhe të larta. Kjo tregon se rritja nuk është uniforme. Ajo po “ngre” një pjesë të tregut, por një e katërta e punonjësve mbetet në fund.Rritjet më të forta u shënuan te profesionet e nivelit të ulët dhe të mesëm: zejtarët/artizanët (+16,0%) dhe punëtorët e profesioneve elementare (+15,1%). Në sektorë, ndërtimi shënoi rritjen më të lartë (+22,1%), ndërsa artet, argëtimi dhe shërbimet e tjera patën rritjen më të ulët (+6,4%). Pagat më të larta mbeten në aktivitetet financiare dhe të sigurimit (187.267 lekë) dhe informacion-komunikacion (143.528 lekë), si dhe te menaxherët (141.168 lekë) dhe specialistët me arsim të lartë (119.152 lekë).

Ndikimi në ekonomi dhe ecurinë e biznesit nga rritja e pagave ushqen konsumin e brendshëm, që është një nga motorët kryesorë të ekonomisë shqiptare.

Më shumë para në xhepat e punonjësve (veçanërisht në ndërtim dhe profesione elementare) mbështet kërkesën për mallra dhe shërbime.

Nga ana tjetër, për bizneset, kostoja e punës po rritet me ritme të larta. Në sektorë me intensitet të lartë pune si ndërtimi, kjo rritje po ushtron presion mbi marzhet e fitimit, veçanërisht kur produktiviteti nuk po rritet me të njëjtin ritëm.

Zhvendosja e punësimit tregon një strukturë që po ndryshon. Bujqësia vazhdon të humbasë vende pune (rënie e theksuar vjetore), ndërsa shërbimet kanë qenë më rezistente. Kjo është një tendencë e mirë për produktivitetin afatgjatë, por po krijon sfida për bizneset në sektorë tradicionalë dhe për fuqinë punëtore të pakualifikuar që del nga bujqësia. Papunësia e përgjithshme është në rënie të lehtë, por të dhënat e tjera tregojnë se të rinjtë (15-29 vjeç) kanë përjetuar rritje të papunësisë, një sinjal që tregu nuk po absorbon mjaftueshëm gjeneratën e re.

Për bizneset private, rritja e pagave në ndërtim dhe te profesionet elementare është një sinjal i tregut të tensionuar të punës. Mungesa e fuqisë punëtore (pjesërisht për shkak të emigrimit) po detyron rritje më të shpejta të pagave në këto segmente. Kjo mund të nxisë formalizimin dhe investimet në produktivitet, por edhe të rrisë inflacionin e kostove në sektorë të caktuar.

Të dhënat e T2 2026 tregojnë shenja fillestare të “depolarizimit” të pagave mes sektorëve nga poshtë. Rritjet më të forta janë te profesionet elementare dhe zejtare (+15–16%), të cilat janë më të larta se mesatarja kombëtare.

Kjo ndihmon në ngushtimin relativ të hendekut midis pagave të ulëta dhe atyre të mesme. Rritja e kategorisë së pagave të larta (mbi 120.000 lekë) dhe e grupit të mesëm tregon se polarizimi nuk është eliminuar dhe shpërndarja mbetet e përqendruar në skaje. Por dinamika e fundit është më e balancuar se në periudha të mëparshme kur rritjet koncentroheshin te sektorët elitë.

Sa i përket hendekut publik-privat, raporti i T2 2026 nuk jep ndarje të drejtpërdrejtë. Nga të dhënat historike dhe analiza të mëparshme, sektori publik (administratë, arsim, shëndetësi) zakonisht paguan më shumë se privat (në disa vlerësime deri në 25–30% më shumë në 2025). Rritja e fortë në ndërtim (sektor tipik privat) dhe te profesionet e ulëta sugjeron një proces përafrimi të sektorit privat në disa segmente të tregut, veçanërisht aty ku mungesa e fuqisë punëtore është më e theksuar.

Në qarqe jashtë Tiranës, administrata publike shpesh mbetet më konkurruese se punonjësit privatë lokalë. Nëse ritmi i rritjes në privat (sidomos në ndërtim dhe shërbime) vazhdon të jetë më i lartë se në publik, hendeku relativ mund të ngushtohet gradualisht, por avantazhi absolut i sektorit publik pritet të mbetet.

Rritja e 9,8% e pagave mesatare është një zhvillim pozitiv për fuqinë blerëse të punonjësve dhe për konsumin, por ajo vjen në një kontekst tregu pune që është stabël, por jo dinamik (punësimi vjetor thuajse i pandryshuar, zhvendosje nga bujqësia).