Si regjistrohet vlera e naftës në momentin që del nga regjimi i depove doganore dhe vlera që regjistrohet?

Vlera e naftës (ose produkteve të naftës) regjistrohet në deklaratën doganore të lirimit për qarkullim të lirë/konsum kur del nga regjimi i depove doganore (procedura doganore e magazinimit të përkohshëm ose depo doganore).

Sipas rregullave të Kodit Doganor Shqiptar dhe udhëzimeve të Ministrisë së Financave e Drejtoria e Përgjithshme e Doganave (DPD), vlera doganore që regjistrohet në atë moment është:

• Vlera e transaksionit (çmimi i faturës së blerjes + transport + sigurim + shpenzime të tjera deri në vendin e hyrjes në Shqipëri), nëse plotëson kushtet e vlerësimit doganor (metoda 1 sipas marrëveshjes së OBT-së/WTO).
• Nëse deklarohet më e ulët se çmimi i tregut (për të shmangur nënvlerësimin dhe evazionin), Dogana përdor çmimin referues si bazë minimale ose korrigjuese.

Çfarë çmimi merr si kosto nga bursa Platts?

Dogana (në bashkëpunim me Ministrinë e Financave) përdor çmimin referues të publikuar nga Komisioni Ad-Hoc pranë Ministrisë së Financave dhe Drejtorisë së Përgjithshme të Doganave, i cili bazohet ekskluzivisht në kuotimet ditore të Platts (tani S&P Global Commodity Insights).

• Për produktet nga nafta (benzinë, naftë diesel/gazoil, etj.) merret çmimi Platts Mediterranean (Med) në kushtet FOB Med ose CIF Med, sipas llojit të produktit (p.sh. Platts Gasoil Med ose Premium Gasoline).
• Çmimi merret në datën e daljes nga depoja doganore (ose mesatarja e ditës përkatëse sipas buletinit zyrtar të komisionit).
• Pastaj shtohen transporti, sigurimi, taksat doganore (nëse ka), akciza (e cila është fikse për litër, por vlera ndikon në TVSH) dhe shpenzime të tjera për të arritur vlerën e plotë doganore (CIF Shqipëri).

Kjo praktikë konfirmohet edhe në raportet zyrtare të Kontrollit të Lartë të Shtetit (KLSH), ku thuhet qartë se për naftën (edhe bruto edhe derivate) vlera e mallit rivlerësohet sipas “të dhënave të çmimit PLATTS të nxjerra sipas publikimeve ditore nga komisioni AD-HOC pranë Ministrisë së Financave si dhe Drejtoria e Përgjithshme e Doganave”.

E njëjta logjikë aplikohet edhe për daljen nga depoja doganore për të siguruar që TVSH-ja (20%) dhe detyrimet e tjera të llogariten mbi një bazë reale tregu.

Në praktikë hapat që ndiqen janë si më poshtë:

• Importuesi dorëzon deklaratën e lirimit (SAD ose në sistemin e doganës elektronike).
• Dogana verifikon automatikisht kundrejt buletinit të çmimeve referuese Platts.
• Nëse çmimi i deklaruar është më i ulët, aplikohet çmimi Platts si kosto minimale për llogaritjen e detyrimeve (TVSH, akcizë, etj.).

Kjo është mënyra standarde që përdoret sot në Shqipëri për të shmangur abuzimet me çmimet e naftës në depo doganore.