ALTAX publikon analizën vjetore “Si u karakterizua ekonomia në 2025 dhe çfarë sjell 2026?”

ALTAX ka publikuar dokumentin analitik “Si u karakterizua ekonomia në 2025 dhe çfarë sjell 2026?”, një analizë e strukturuar që përmbledh zhvillimet ekonomike dhe fiskale të vitit 2025 dhe vlerëson sfidat kryesore që pritet të përballojë ekonomia shqiptare gjatë vitit 2026.

Sipas ALTAX, viti 2025 u karakterizua si vit i stabilitetit të menaxhuar, por jo i transformimit ekonomik. Ekonomia nuk përjetoi krizë makroekonomike, por as nuk ndërmori reforma strukturore që të ndryshonin thellësisht modelin e rritjes. Stabiliteti u mbështet kryesisht në përdorimin aktiv të politikës fiskale, zgjerimin e shpenzimeve publike dhe një rol më të fortë të shtetit si amortizues social dhe ekonomik.

Analiza evidenton se rritja ekonomike në 2025 ishte pozitive, por e moderuar dhe e përqendruar, kryesisht në sektorë ciklikë si shërbimet, turizmi, ndërtimi dhe investimet publike. Ndërkohë, mungesa e kontributit nga industria prodhuese, inovacioni dhe diversifikimi ekonomik e bëri rritjen të varur nga faktorë afatshkurtër, si remitancat dhe flukset turistike. Pavarësisht uljes relative të borxhit publik ndaj PBB-së, presioni mbi të ardhurat reale të familjeve dhe efektiviteti i kufizuar i investimeve publike mbetën sfida të dukshme.

Në planin e jashtëm, ALTAX vëren se bilanci i pagesave u mbështet fort nga turizmi dhe remitancat, ndërsa deficiti tregtar strukturor vazhdoi të mbetet i lartë, duke e ekspozuar ekonominë ndaj goditjeve të jashtme.

Stabiliteti u arrit, por zhvillimi i qëndrueshëm dhe gjithëpërfshirës mbeti i pazhvilluar.

Për vitin 2026, dokumenti e cilëson situatën si vit prove për qëndrueshmërinë fiskale dhe cilësinë e politikave publike. Me një buxhet më të madh, por me hapësirë manovrimi më të kufizuar, sfida kryesore nuk lidhet me nivelin e shpenzimeve, por me orientimin dhe impaktin e tyre real në rritjen e produktivitetit dhe mirëqenien ekonomike.

ALTAX identifikon tre rreziqe kryesore për 2026: dobësimin e disiplinës fiskale përmes ndryshimeve të shpeshta buxhetore, ekspozimin e lartë ndaj faktorëve të jashtëm (energji, tregti, remitanca) dhe thellimin e pabarazive rajonale dhe strukturore. Njëkohësisht, analiza nënvizon se 2026 ofron edhe mundësi reformuese, veçanërisht për përmirësimin e cilësisë së investimeve publike, forcimin e transparencës fiskale dhe kalimin drejt politikave sociale më të targetuara dhe më efikase.

Në përfundim, ALTAX thekson se viti fiskal 2025 siguroi stabilitet, por jo transformim, ndërsa viti 2026 do të tregojë nëse ky stabilitet mund të shndërrohet në zhvillim të qëndrueshëm.

Nëse politikat publike vijojnë logjikën e shpenzimit pa rritur cilësinë dhe efektivitetin, rreziku nuk është një krizë e menjëhershme, por normalizimi i një modeli ekonomik që konsumon më shumë sesa ndërton, duke vonuar konkurrueshmërinë afatgjatë dhe integrimin europian.