Si dhe çfarë deklarohen si të ardhura në DIVA?

Deklarimi në DIVA bëhet vetëm për të ardhurat tatueshme (ose ato që ndikojnë në llogaritjen e tatimit vjetor), dhe në shumicën e rasteve plotësohet shuma bruto (para zbritjes së tatimeve në burim ose kontributeve të sigurimeve). Sistemi llogarit tatimin total vjetor (me normat progresive 0%/13%/23% për pagat, ose 15% për disa të tjera), krahasohet me atë që është mbajtur tashmë në burim, dhe del rimbursim ose pagesë diference. Shuma neto (shuma që ke marrë në dorë/bankë) nuk shkon në deklaratë, sepse ajo përdoret vetëm për llogaritë personale.

1. Të ardhurat nga punësimi (paga, shpërblime, pagesa prapambetura nga vendime gjyqësore si në rastin tënd)

Deklarohet shuma bruto totale vjetore (neni 12 i Ligjit nr. 29/2023 dhe seksioni B i formularit DIVA).

Pse bruto?

Punëdhënësi raporton në sistemin tatimor bruto + tatimin e mbajtur në burim (zakonisht 13%/15%/23% ose 15% për pagat e vonuara). Në e-Filing, shuma paraplotësohet automatikisht si bruto nga lista-pagesat ose pagesat nga gjykata (nëse janë pagë e prapambetur). Sistemi zbrin tatimin e mbajtur dhe llogarit nëse ke rimbursim (p.sh. për zbritje fëmijë/arsim) ose pagesë shtesë për shkallët progresive.

Për shembull, nëse ke marrë 1,000,000 lekë bruto si pagë prapambetuar (me 150,000 lekë tatim 15% të mbajtur në burim), në DIVA plotëson 1,000,000 lekë bruto – jo 850,000 lekë neto.

2. Të ardhurat nga vetëpunësimi / biznesi i vogël (tregtarë, profesionistë të lirë, freelance)

Deklarohet e ardhura bruto (xhiro totale) nëse je në regjimin e thjeshtuar ose normal, pastaj zbriten shpenzimet e lejuara për të dalë fitimi neto/tatueshëm (neni 20–22 i ligjit).

Për regjimin e veçantë (biznese të vogla deri 14 milionë lekë bruto/vit deri 2029), deklarohet bruto (xhiron), tatimi shpesh 0% (nëse nuk je profesion i lirë i taksuar 23%), por plotësohet bruto për statistika dhe kontroll.

Për profesionet e lira (mbi 80% nga një klient ose të tjera) deklarohet bruto, pastaj fitimi neto pas zbritjeve (ose 30% shpenzime të supozuara në disa raste).

Në DIVA, plotësohet në seksionin e veçantë për të ardhurat nga biznesi, shuma bruto për të llogaritur bazën tatimore.

3. Të ardhurat nga qiraja (pronë e paluajtshme)

Deklarohet e ardhura bruto nga qiraja (neni 29 i ligjit), pastaj tatimi 15% mbi fitimin neto (pas zbritjes së shpenzimeve të dokumentuara ose 30% të supozuara).

Nëse tatimi është mbajtur në burim nga qiramarrësi (15% final në disa raste), deklarohet bruto për kontroll dhe mund të aplikosh zbritje shtesë.

4. Interesat bankare, dividentët, fitimet kapitale, lojërat e fatit

Deklarohet shuma bruto (neni 30–32 i ligjit).

Shumica kanë tatim përfundimtar në burim (p.sh. 8% për dividentë shqiptarë, 15% për interesa ose fitime kapitale), prandaj në DIVA plotësohet bruto për transparencë dhe për të aplikuar zbritje nëse ke të ardhura të tjera që ndikojnë në progresivitet.

Nëse nuk është tatuar në burim (p.sh. interesa nga huadhënie private), tatimi llogaritet në DIVA mbi bruto.

5. Të ardhurat e përjashtuara ose të patatuara (si dëmshpërblimet e vërteta gjyqësore jo-pagë)

Nuk deklarohen fare si të ardhura tatueshme në DIVA (neni 11 shkronja ë + Udhëzimi nr. 26 pika 11.8).

Për shembull, dëmshpërblimi penal për largim të paligjshëm (jo pagë e vonuar) nuk shkon në deklaratë. Por kujdes, pasi duhet parë vendimi i Gjykatës për raste specifike.

Pra, në DIVA plotësohen kryesisht të ardhurat bruto për të gjitha kategoritë (punësim, biznes, qira, investime), sepse ligji bazohet në bazën tatimore bruto për llogaritjen e tatimit vjetor dhe rimbursimeve. Neto përdoret vetëm për të kuptuar sa ke marrë realisht, por nuk futet në formular.

Nëse ke paraplotësim në e-Albania, shiko seksionin “Të ardhurat bruto nga pagat…”