A taksohen pensionet e të huajve që banojnë në Shqipëri dhe kategoritë e tjera të individëve?

Diskutimi publik mbi tatimin e pensioneve të huaja në Shqipëri ka burimin që kur u miratua Ligji Nr. 29/2023, duke prezantuar tatimin mbi të ardhurat globale për rezidentët. Ky ligj synon të rrisë të ardhurat e buxhetit të shtetit dhe të luftojë evazionin dhe shmangiet tatimore, por nga mungesa e debatit institucional po shkakton debate të forta mes emigrantëve, pensionistëve dhe grupeve të interesit, dy vite pas hyrjes në zbatim.

Në vijim, ekspertët tanë kanë përshtatur bazën ligjore për ta interpretuar në mënyrë shteruese këtë diskutim ligjor dhe fiskal.

Tabela krahasuese merr rastin e një pensioni italian dhe e shpjegon trajtimin tatimor të tij bazuar në referencën e bazës ligjore shqiptare dhe marrëveshjen për eliminimin e tatimit të dyfishtë.

Problemi	Referenca ligjore/ Intepretimi
Përgjigja ligjore në këtë rast del nga një logjikë e thjeshtë juridike, por me pasoja shumë të ndryshme praktike fiskale, sipas statusit të individit.	Ligji Nr. 29/2023 “Për Tatimin mbi të Ardhurat”, Neni 1 (Objekti dhe qëllimi i ligjit): Përcakton rregullat për tatimin mbi të ardhurat personale të personave fizikë, duke mos bërë dallim bazuar në kombësi, por në status fiskal (https://qbz.gov.al/eli/ligj/2023/03/30/29/e0b4e6c5-bf37-4102-a57c-fd51244a2d5f).
Thelbi i sistemit të ri tatimor shqiptar, pas hyrjes në fuqi të Ligjit nr. 29/2023, është ndarja midis rezidentit fiskal dhe jorezidentit fiskal. Kjo ndarje është gurthemeli i gjithçkaje. Nuk ka rëndësi kombësia, por ku jeton realisht individi dhe ku ndodhet qendra e interesave të tij jetësore.	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2 (Fusha e zbatimit): Personat rezidentë (qëndrimi mbi 183 ditë në vit ose qendra e interesave jetësore në Shqipëri) janë subjekt i tatimit për të ardhurat nga të gjitha burimet brenda dhe jashtë Shqipërisë; jorezidentët vetëm për të ardhurat me burim në Shqipëri sipas Neni 4 (Burimi i të ardhurave) (https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14530).
Në momentin që një individ konsiderohet rezident fiskal në Shqipëri (pra qëndron mbi 183 ditë në vit ose e ka jetën e tij ekonomike këtu), Shqipëria e trajton atë si subjekt të tatimit mbi të ardhurat globale.	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2, pika 1: Rezidentët fiskalë taksohen për të ardhurat e tatueshme nga të gjitha burimet globale në një vit tatimor (https://qbz.gov.al/eli/ligj/2023/03/30/29/e0b4e6c5-bf37-4102-a57c-fd51244a2d5f).
Kjo do të thotë, se çdo e ardhur që ai merr, kudo në botë, juridikisht hyn në bazën tatimore shqiptare. Pensioni i huaj, qoftë nga Italia, Greqia apo Gjermania, nuk ka asnjë status të veçantë përjashtues në ligjin e ri: ai është thjesht një e ardhur personale periodike dhe si e tillë taksohet në Shqipëri nëse marrësi është rezident fiskal.	Ligji Nr. 29/2023, Neni 3 (Përkufizime), pika 12: “Pensione private” trajtohen si të ardhura personale; Neni 7 (Tatimpaguesi i tatimit mbi të ardhurat personale): Çdo person fizik është subjekt i tatimit mbi të ardhurat personale, duke përfshirë ato periodike si pensionet (https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14530).
Pra, në plan strikt ligjor një pensionist italian që jeton realisht në Shqipëri dhe është rezident fiskal, në parim i nënshtrohet tatimit në Shqipëri për pensionin e tij italian.	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2, pika 1: Tatimi mbi të ardhurat globale për rezidentët, pa përjashtim specifik për pensione të huaja (https://qbz.gov.al/eli/ligj/2023/03/30/29/e0b4e6c5-bf37-4102-a57c-fd51244a2d5f).
Por këtu hyn në lojë shtresa e dytë e sistemit, që janë marrëveshjet ndërkombëtare kundër tatimit të dyfishtë (DTT), sidomos ajo me Italinë.	Marrëveshja Shqipëri-Itali për Shmangien e Tatimit të Dyfishtë (nënshkruar 1994, në fuqi 2000), e bazuar në modelin OECD, rregullon shpërndarjen e të drejtave tatimore për të shmangur dyfishimin (https://www.tatime.gov.al/c/6/125/marreveshje-nderkombetare).
Marrëveshja Shqipëri–Itali bën një dallim shumë të rëndësishëm	Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 4 (Rezidenti), përcakton rezidencën fiskale bazuar në qendrën e interesave ose qëndrimin (https://qbz.gov.al/eli/udhezim/2024/07/23/11/02e6aa57-49ff-4751-abcf-23a64f501f0a).
Pensionet private taksohen vetëm në vendin e rezidencës. Kjo do të thotë se nëse një italian pensionist jeton në Shqipëri dhe merr pension privat nga Italia, Italia nuk ka më të drejtë ta taksojë dhe e drejta kalon te Shqipëria. Pra tatimi, nëse zbatohet bëhet në Shqipëri.[1]	Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 18 (Pensions): Pensionet dhe pagesat e ngjashme për punësim të mëparshëm taksohen vetëm në vendin e rezidencës së marrësit (https://qbz.gov.al/eli/udhezim/2024/07/23/11/02e6aa57-49ff-4751-abcf-23a64f501f0a).
Pensionet publike (nga buxheti i shtetit italian) taksohen në parim në Itali. Shqipëria, nëse individi është rezident, teorikisht e përfshin pensionin në bazë, por është e detyruar të njohë kreditin tatimor, pra të zbresë tatimin që është paguar në Itali. Në praktikë, në shumicën e rasteve rezultati final është zero tatim shtesë në Shqipëri.[2]	Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 19 (Government Service): Pensionet publike taksohen në vendin e burimit (Itali), përveç nëse marrësi është shtetas dhe rezident i vetëm i Shqipërisë; Neni 23 (Methods for Elimination of Double Taxation), lejon kreditimin tatimor për të shmangur dyfishimin (https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14263 ).
Kjo do të thotë se për italianët rezidentë në Shqipëri, nëse kanë pension publik italian, praktikisht nuk paguajnë tatim real në Shqipëri. Por, nëse kanë pension privat italian, juridikisht tatimi i takon Shqipërisë.[3]	Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 19 dhe Neni 23: Kredit tatimor siguron që tatimi neto shtesë në Shqipëri të jetë zero për pensionet publike, ndërsa për pensionet private, Shqipëria ka të drejtën primare (https://qbz.gov.al/eli/udhezim/2024/07/23/11/02e6aa57-49ff-4751-abcf-23a64f501f0a).
Por këtu vjen paradoksi në zbatimin e ligjit në juridiksionin që mbulon legjislacioni shqiptar. Shqipëria, për arsye politike dhe strategjike (tërheqje të pensionistëve të huaj) ka ndërtuar një regjim përjashtimor për të huajt nga BE-ja, ku në praktikë pensionet e tyre trajtohen me zero tatim efektiv. Kjo nuk buron nga logjika e ligjit 29/2023, por nga politika fiskale e posaçme për rezidentë të huaj me leje qëndrimi. Pra kemi një situatë ku, italiani që jeton në Shqipëri, në praktikë, zakonisht nuk tatohet për pensionin e tij, ndërsa shqiptari që jeton në Shqipëri dhe merr pension nga Italia, tatohet.	Ligji Nr. 29/2023 nuk parashikon përjashtime specifike, por politika fiskale (si ligji për leje qëndrimi për të huajt nga BE-ja, 2021) ofron zero tatim për pensionistët e huaj (sqarim: Përjashtimi aplikohet vetëm për ata që marrin leje qëndrimi si pensionistë të huaj sipas ligjit të 18 tetorit 2021, duke shmangur tatimin 15% nëse pensioni është publik; për private, DTT mbron nga dyfishimi, por zero tatimi varet nga certifikata rezidence dhe deklarimi vjetor). DTT Shqipëri-Itali nuk bën dallim bazuar në kombësi, por në rezidencë (https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14263).
Kjo është arsyeja pse debati publik ka qenë kaq i ashpër, pasi ligji është neutral në tekst, por politika fiskale është selektive në zbatim.	Ligji Nr. 29/2023 është neutral ndaj kombësisë (Neni 2), por implementimi praktik përmes marrëveshjeve dhe politikave të tërheqjes së të huajve krijon dallime.
Tani, nëse kalojmë te kategoritë kryesore: 1. Pensionisti italian rezident në Shqipëri, sipas ligjit shqiptar pensioni i tij hyn në bazën tatimore shqiptare. Praktikisht, për shkak të DTT dhe politikave për të huajt, zakonisht nuk paguan tatim real.[4]	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2; Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 18 dhe 19: Tatim në rezidencë për private, kreditim për ato publike (https://www.tatime.gov.al/c/6/125/marreveshje-nderkombetare).
2. Shqiptari rezident në Shqipëri me pension nga Italia taksohet në Shqipëri, duke e konsideruar pensionin, si e ardhur globale. Tatimi italian zbritet (kredit), por nëse pensioni është i lartë, paguan diferencë tatimi në Shqipëri.[5]	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2; Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 23: Kredit tatimor për tatimin paguar në Itali (https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14263).
3. Shqiptar ose i huaj jorezident në Shqipëri, nëse pensioni nuk ka burim shqiptar nuk tatohet fare në Shqipëri .	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2, pika 2 dhe Neni 4: Tatim vetëm për të ardhurat me burim në Shqipëri (https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14530).
4. Pensionist që jeton në Shqipëri pa marrëveshje DTT (p.sh. SHBA) taksohet në Shqipëri si rezident. Mund të ketë tatim real dyfish, sepse mungon mekanizmi i plotë mbrojtës.[6]	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2: Tatim global për rezidentët; Pa DTT, nuk ka kredi automatike, por ligji lejon zbritje të tatimeve të paguara jashtë në raste të caktuara (https://qbz.gov.al/eli/ligj/2023/03/30/29/e0b4e6c5-bf37-4102-a57c-fd51244a2d5f).
Pra, ligji shqiptar nuk e trajton pensionin si të përjashtuar. Ai e trajton thjesht si të ardhur personale.[7]	Trajtimi fiskal nuk konsideron “nga cili shtet vjen pensioni”, por ku jeton pensionisti, sipas ligjit Nr. 29/2023, Neni 3 dhe Neni 7: Pensionet si të ardhura personale; Neni 2: Bazuar në rezidencë ( https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14530).
Nëse jeton realisht në Shqipëri, atëherë legjislacioni fiskal shqiptar pretendon ta taksojë. Nëse nuk jeton në Shqipëri, atëherë legjislacioni fiskal shqiptar nuk ka asnjë pretendim.[8]	Ligji Nr. 29/2023, Neni 2: Dallimi midis rezidentëve (tatim global) dhe jorezidentëve (tatim në burim) (https://qbz.gov.al/eli/ligj/2023/03/30/29/e0b4e6c5-bf37-4102-a57c-fd51244a2d5f).
Dallimi real nuk është ligjor, por politik ku të huajt përjashtohen në praktikë, vendasit jo.	Politika fiskale (jo ligji bazë), si marrëveshjet sociale sigurie Shqipëri-Itali (2024, në fuqi 2025) për njohje pensioneve, por DTT është neutral (https://www.tatime.gov.al/shkarko.php?id=14263).

Perspektiva e 2026-ës

Në vitin 2026, paketa fiskale dhe amnistia tatimore (Ligji Nr. 86/2025) falin detyrime të vjetra tatimore deri në 31 dhjetor 2024, duke përfshirë tatime për pensione të huaja të padeklaruara (falje plotë për detyrime para 2014, pjesore për 2015-2019 dhe marrëveshje vullnetare për të rejat), por vetëm nëse vjen nga deklarimi në DIVA.

Kjo lehtëson pensionistët e huaj me borxhe të mbartura (nëse kanë detyrime), por nuk ndryshon tatimin për të ardhmen. Reforma e pensioneve rrit pensionet vendore (p.sh., pensioni urban në 40,000 lekë/muaj), por për pensionet e huaja zbatimi i DTT-ve mbetet kyç për të shmangur tatimin e dyfishte, me fokus në transparencën e deklarimeve.

Amnistia synon “faljen fiskale”, duke ulur barrën për ata pensionistë të prekur nga tatimi (në rast se ka). Pensionistët këshillohen të aplikojnë brenda 2026 për falje, duke konsultuar administratën tatimore

---

[1] Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 18 (Pensions): Pensionet dhe pagesat e ngjashme për punësim të mëparshëm taksohen vetëm në vendin e rezidencës së marrësit.

[2] Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 19 (Government Service): Pensionet publike taksohen në vendin burim (Itali), përveç nëse marrësi është shtetas dhe rezident i vetëm i Shqipërisë; Neni 23 (Methods for Elimination of Double Taxation): Lejon kredit tatimor për të shmangur dyfishimin.

[3] Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 19 dhe Neni 23: Kredit tatimor siguron që tatimi neto shtesë në Shqipëri të jetë zero për pensionet publike; për private, Shqipëria ka të drejtën primare.

[4] Ligji Nr. 29/2023, Neni 2; Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 18 dhe 19: Tatim në rezidencë për private, kredit për publike.

[5] Ligji Nr. 29/2023, Neni 2; Marrëveshja Shqipëri-Itali, Neni 23: Kredit tatimor për tatimin paguar në Itali.

[6] Ligji Nr. 29/2023, Neni 2: Tatim global për rezidentët; Pa DTT, nuk ka kredi automatike, por ligji lejon zbritje të tatimeve të paguara jashtë në raste të caktuara.

[7] Trajtimi fiskal nuk konsideron “nga cili shtet vjen pensioni”, por ku jeton pensionisti, sipas ligjit Nr. 29/2023, Neni 3 dhe Neni 7: Pensionet si të ardhura personale; Neni 2: Bazuar në rezidencë.

[8] Ligji Nr. 29/2023, Neni 2: Dallimi midis rezidentëve (tatim global) dhe jorezidentëve (tatim në burim).