Trajtimi tatimor i pagave bruto të dhëna me vendim gjykate për largim të padrejtë nga puna

Shoqëria duhet të analizojë natyrën juridike të shumës së vendosur nga gjykata përpara se të kryejë mbajtjen e tatimit. Fakti që vendimi e shpreh kompensimin në masën e 9 pagave bruto nuk do të thotë automatikisht se duhet të mbahet tatim në burim me normën 15%.

Duhet të dallohen dy situata:

1. Pagesë e karakterit të të ardhurave nga punësimi: kur shuma përfaqëson paga ose të ardhura të lidhura me marrëdhënien e punës.
2. Dëmshpërblim për zgjidhje të padrejtë të kontratës së punës: kur shuma është kompensim gjyqësor për dëmin e shkaktuar nga largimi i padrejtë dhe jo pagesë për punë të kryer.

Këto dy kategori nuk kanë domosdoshmërisht të njëjtin trajtim tatimor.

Referenca e drejtpërdrejtë vjen nga Udhëzimi nr. 26, datë 8.9.2023

Pika 12.13.2 e Udhëzimit të Përgjithshëm për zbatimin e ligjit nr. 29/2023 përcakton shprehimisht:

Nëse vendimi i Gjykatës i trajton si të ardhura në formën e kompensimit apo dëmshpërblimit, pa detyrimin për pagesën e kontributeve sipas muajve dhe viteve të kaluara, tatimi mbi të ardhurat llogaritet 15% mbi pagesën bruto të përfituar nga punëmarrësi.

Udhëzimi jep edhe një shembull konkret, ku punëdhënësi detyrohet të paguajë dëmshpërblim për një periudhë disa mujore ose disa vjeçare dhe tatimi llogaritet 15% mbi pagesën bruto, edhe kur pagesa kryhet me këste. PDF+1

Ky është rregullimi specifik që i përgjigjet çështjes së paraqitur.

Si zbatohet në rastin e X pagave?

Elementi	Trajtimi
Vendimi gjyqësor	Dëmshpërblim për largim të padrejtë
Masa	X paga bruto
Tatimi	15%
Baza	Vlera bruto e dëmshpërblimit
Kontributet	Nuk trajtohen si kontribute të pagave të muajve të kaluar, nëse vendimi nuk i ngarkon shoqërisë një detyrim të tillë
Përgjegjësia e shoqërisë	Llogaritja, mbajtja dhe derdhja e tatimit

Për shembull, nëse paga bruto mujore është 100.000 lekë dhe dëmshpërblimi bruto është 900.000 lekë, atëherë tatimi 15% = 135.000 lekë dhe shuma neto për punonjësin = 765.000 lekë.

Le të vijojmë me referencat ligjore plotësuese, si më poshtë, ku:

• Ligji nr. 29/2023, neni 12 përcakton kategorinë e të ardhurave nga punësimi, përfshirë përfitimet që lidhen me marrëdhëniet aktuale ose të kaluara të punësimit.
• Neni 65, pika 1 përcakton detyrimin e punëdhënësit si agjent tatimor të listëpagesës për mbajtjen dhe transferimin e tatimit.
• Udhëzimi nr. 26/2023, pika 12.13.1 përcakton trajtimin alternativ kur vendimi parashikon pagesën e pagave dhe kontributeve të sigurimeve për periudhat përkatëse, si dhe
• Kodi i Punës, neni 155, pika 3 parashikon dëmshpërblimin për zgjidhjen e menjëhershme të pajustifikuar të kontratës nga punëdhënësi, deri në një vit pagë. AlProfit Consult+1

Ligji nr. 29/2023, neni 11, shkronja «ë», parashikon se përfitimet për dëmshpërblime të marra nëpërmjet vendimeve të formës së prerë të gjykatave nuk janë subjekt i tatimit mbi të ardhurat personale.

Megjithatë, neni 12, pika 2, përfshin shprehimisht në të ardhurat nga punësimi edhe pagesat që kryhen në rastet e humbjes ose ndërprerjes së marrëdhënieve të punësimit.

Për këtë kategori të veçantë, pika 12.13.2 e Udhëzimit nr. 26 parashikon shprehimisht tatimin 15%. Pra, trajtimi duhet bërë duke dalluar dëmshpërblimin e përgjithshëm gjyqësor nga kompensimi që buron specifikisht nga marrëdhënia e punës. AlProfit Consult+1

Pra, nëse vendimi i gjykatës i ka dhënë punonjësit X paga bruto si dëmshpërblim për largim të padrejtë nga puna, pa detyrim për kontribute sigurimesh për muajt përkatës, shoqëria duhet të zbatojë pikën 12.13.2 dhe të llogarisë 15% mbi shumën bruto.

Shoqëria vepron si agjent i mbajtjes së tatimit, jo thjesht si ndërmjetës pagese.

Por duhet patur kujdes që përpara ekzekutimit, duhet kontrolluar dispozitivi i vendimit, sidomos nëse shuma është cilësuar si dëmshpërblim apo si paga të prapambetura. Ky dallim ndryshon trajtimin tatimor.

Burimet ligjore për konsultim

1. Ligji nr. 29/2023 – Qendra e Botimeve Zyrtare (QBZ).
2. Udhëzimi nr. 26, datë 8.9.2023 – QBZ (me ndryshimet përkatëse).
3. Administrata Tatimore – Legjislacioni për tatimin mbi të ardhurat.
4. Gjykata e Lartë – Buletini informativ 2023, trajtimi i dëmshpërblimit për zgjidhjen e kontratës së punës.

Për shkak të ndërthurjes së nenit 11 me nenin 12 të ligjit do të ishte e arsyeshme të kërkohej edhe një konfirmim me shkrim nga Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve, nëse synohet të mbështetet pagesa pa tatim mbi bazën e përjashtimit të nenit 11.