Rishpërndarja e barrës tatimore 2025 në rajone dhe sektorët ekoonmikë

Analiza e barrës tatimore në Shqipëri për vitin 2025 zbulon një realitet kompleks dhe kontradiktor, ku sistemi fiskal arrin të gjenerojë të ardhura në rritje, por në të njëjtën kohë prodhon pabarazi të theksuara sektoriale, rajonale dhe sociale. Në thelb, kemi të bëjmë me një model që funksionon mirë në mbledhje, por mbetet i pabalancuar në shpërndarje.

Në planin rajonal, tabloja është e qartë dhe dominuese, ku Tirana mbetet shtylla absolute e financimit të buxhetit, duke kontribuar mbi gjysmën e të ardhurave totale (50,5%), ndërkohë që përfiton vetëm 37,8% të shpenzimeve publike.
Kjo përkthehet në një deficit fiskal të thellë prej rreth –68,6 miliard lekësh, ose –18,5% e kontributit të saj. Pra, kryeqyteti dhe ekonomia e përqendruar aty funksionojnë si financues neto të pjesës tjetër të vendit. Durrësi ndjek një model të ngjashëm, por shumë më të butë, duke qenë pothuajse në ekuilibër.

Në anën tjetër të spektrit, shfaqen qarqet periferike si Dibra, Kukësi, Gjirokastra dhe Berati, të cilat karakterizohen nga balanca fiskale fort pozitive, që arrin deri në mbi +200%. Kjo do të thotë se këto rajone marrin shumë më tepër nga buxheti sesa kontribuojnë, duke reflektuar një politikë rishpërndarëse me synim mbështetjen e zonave më pak të zhvilluara.
Megjithatë, kjo rishpërndarje mbetet strukturalisht e dobët, pasi diferencat rajonale vazhdojnë të jenë të theksuara dhe nuk shoqërohen me kapacitete të mjaftueshme për zhvillim ekonomik lokal.

Tabela 18[1]. Balanca Fiskale Rajonale, Shqipëri 2025

Qarku	% e totalit	Shpenzime buxhetore (mld lekë)	% e shpenzimeve	Balancë fiskale	Balancë (% e kontributit)
Tiranë	50,5 %	302,8	37,8 %	–68,58	–18,5 %
Durrës	11,6 %	79,5	9,9 %	–5,86	–6,9 %
Fier	4,7 %	48,9	6,1 %	+14,47	+42,0 %
Elbasan	3,2 %	41,7	5,2 %	+18,18	+77,3 %
Vlorë	3,3 %	38,5	4,8 %	+14,39	+59,7 %
Shkodër	2,8 %	32,9	4,1 %	+12,49	+61,2 %
Korçë	2,5 %	31,3	3,9 %	+12,77	+68,9 %
Lezhë	2,3 %	24,1	3,0 %	+7,40	+44,3 %
Berat	2,0 %	24,9	3,1 %	+10,50	+72,9 %
Gjirokastër	1,6 %	25,7	3,2 %	+14,30	+125,4 %
Dibër	1,4 %	32,1	4,0 %	+22,00	+217,8 %
Kukës	1,3 %	31,2	3,9 %	+21,78	+231,2 %
TOTAL	100 %	801,694	100 %	+67,994	+9,3 %

Kur analiza zhvendoset në nivel sektorial, kontrastet bëhen edhe më të forta.
Sektorët e konsumit (tregtia dhe ndërtimi) mbajnë peshën kryesore të barrës tatimore, duke financuar mbi 60% të të ardhurave, por duke marrë vetëm rreth 28% të shpenzimeve buxhetore. Ky disproporcion i theksuar tregon një strukturë që penalizon aktivitetet më dinamike të ekonomisë urbane dhe të konsumit.

Në kontrast, sektorët prodhues dhe infrastruktura rezultojnë përfitues neto, duke marrë më shumë nga buxheti sesa kontribuojnë. Kjo është teorikisht një zgjedhje e drejtë politike për zhvillim afatgjatë, por mbetet ende e kufizuar në ndikim.
Ndërkohë, administrata publike është përfituesi neto më i madh, duke marrë 27% të shpenzimeve buxhetore.

Tabela 19. Shpërndarja e Barrës Tatimore dhe Shpenzimeve sipas Sektorëve, Shqipëri 2025

Sektor ekonomik	% e barrës tatimore	% e shpenzimeve	Balancë fiskale	Vërejtje
Tregti & Shërbime	35 %	11 %	–24 %	Paguan shumë
Ndërtim & Pasuri të paluajtshme	28 %	17 %	–11 %	Paguan shumë
Industri & Energji	12 %	16 %	+4 %	Përfitues
Bujqësi & Blegtori	4 %	9 %	+5 %	Përfitues
Turizëm	8 %	7 %	–1 %	Pothuajse ekuilibër
Transport & Logjistikë	6 %	13 %	+7 %	Përfitues
Administratë publike & Shërbime publike	7 %	27 %	+20 %	Përfituesi më i madh

Në aspektin social, shpërndarja e barrës dhe përfitimeve konfirmon një model vetëm pjesërisht progresiv.
Shtresa e ulët është përfituesi neto më i madh, ndërsa shtresa e mesme mban barrën më të rëndë relative, duke u pozicionuar si kontribuesi kryesor i sistemit pa marrë kthim proporcional.

Tabela 20. Shpërndarja sipas Segmenteve të Popullsisë, Shqipëri 2025

Segment i popullsisë	% e barrës tatimore	% e përfitimeve	Balancë neto	Shënim
Shtresa e ulët (<40,000 lekë)	18 %	41 %	+23 %	Përfituesi më i madh
Shtresa e mesme (40,000–120,000 lekë)	55 %	37 %	–18 %	Mban barrën kryesore
Shtresa e lartë (>120,000 lekë)	27 %	22 %	–5 %	Pothuajse në ekuilibër

Në tërësi, sistemi fiskal shqiptar në vitin 2025 shfaq një paradoks të qartë: ai është efikas në mbledhjen e të ardhurave, por i brishtë në strukturë. Përqendrimi ekstrem i të ardhurave në boshtin Tiranë–Durrës krijon cenueshmëri të lartë fiskale, ndërsa varësia nga TVSH-ja dhe kontributet shoqërore e zhvendos barrën drejt punës dhe konsumit.

Rritja e shpenzimeve kapitale dhe sociale është një zhvillim pozitiv, por shpërndarja e tyre mbetet e pabalancuar, duke mos arritur të krijojë një konvergjencë reale midis rajoneve apo një transformim të qëndrueshëm ekonomik. Në përfundim, Shqipëria ka një sistem që funksionon si mekanizëm mbledhës, por ende jo si instrument zhvillimi. Sfida kryesore mbetet ristrukturimi i barrës tatimore dhe orientimi më i drejtë i shpenzimeve publike, në mënyrë që rritja ekonomike të jetë më gjithëpërfshirëse dhe më e qëndrueshme.

---

• [1] Pjesa nga pika 4.3 e kapitullit 4 “Barra tatimore në 2025 dhe iria Fiskale 2026 në WB6”