Analizë gjithëpërfshirëse mbi udhëzimin nr. 4, datë 4.2.2025

Udhëzimi Nr. 4, datë 4.2.2025, ka sjellë ndryshime dhe qartësime për zbatimin praktik të Ligjit Nr. 29/2023 “Për Tatimin mbi të Ardhurat”. Përmes këtij udhëzimi synohet të harmonizohen rregullat fiskale dhe të rritet transparenca për tatimpaguesit. Megjithatë, janë identifikuar disa raste të përputhshmërisë dhe tejkalimit të dispozitave të ligjit, të cilat sjellin pasoja për individët, bizneset dhe administratën tatimore.

Pikat Kryesore të Trajtuara Përputhje të Udhëzimit me Ligjin Nr. 29/2023

✅ Tatimi mbi honorarët dhe pronësinë intelektuale: Udhëzimi qartëson kufijtë dhe mënyrën e trajtimit të të ardhurave nga pronësia intelektuale, në përputhje me ligjin.

✅ Kreditimi i tatimit të huaj: Rregullon mekanizmat e shmangies së tatimit të dyfishtë dhe krijon një bazë të drejtë për trajtimin e të ardhurave ndërkombëtare.

✅ Mbartja e humbjeve tatimore: Jep mundësi për bizneset që përballen me humbje të zbusin detyrimet e tyre fiskale për periudhat pasardhëse.

✅ Normat e diferencuara të tatimit për korporatat: Përcakton qartë aplikimin e normës 15% dhe asaj të reduktuar prej 5%, sipas nenit 69 të ligjit.

Tejkalimet dhe Mospërputhjet e Udhëzimit me Ligjin

❌ Zgjerimi i përkufizimit të honorarëve: Udhëzimi përfshin disa kategori të ardhurash që nuk janë të përmendura në mënyrë eksplicite në ligj, duke rritur bazën e tatueshme.

❌ Tatimi mbi vetëpunësuarit me pak klientë: Vendos rregulla të reja për vetëpunësuarit me mbi 80%-90% të ardhurave nga një klient, duke tejkaluar kompetencat ligjore.

❌ Kufizimet mbi shpenzimet e biznesit: Udhëzimi kufizon zbritjen e shpenzimeve për bizneset e vogla në 30%, pa parashikim të tillë në ligj.

❌ Penalitetet e ashpra për mosdeklarim: Rrit penalitetet deri në 50% të tatimit të papaguar, ndërkohë që ligji nuk e parashikon këtë nivel ndëshkimi.

Përshkrim

Udhëzimi Nr. 4, datë 4.2.2025, është një akt nënligjor i rëndësishëm që detajon dhe zbërthen zbatimin praktik të Ligjit Nr. 29/2023 “Për Tatimin mbi të Ardhurat”. Ky udhëzim synon të sigurojë qartësi mbi normat tatimore, përkufizimet e të ardhurave të tatueshme dhe procedurat për deklarimin dhe pagesën e tatimeve për individët dhe bizneset.

Megjithatë, në analizën e tij, është vërejtur se disa pjesë të udhëzimit tejkalojnë kompetencat e parashikuara nga ligji, duke shtuar elementë që nuk janë të përcaktuara qartë në Ligjin Nr. 29/2023. Këto tejkalime kanë ngritur pyetje për përputhshmërinë ligjore dhe për ndikimin që ato kanë tek tatimpaguesit, duke krijuar një hapësirë për kontestime administrative dhe ligjore.

Kjo analizë gjithëpërfshirëse do të shqyrtojë:

  1. Përputhjet mes udhëzimit dhe ligjit, për të identifikuar qartësimet e dobishme që sjell.
  2. Tejkalimet potenciale të kompetencave të udhëzimit, që mund të bien ndesh me ligjin.
  3. Ndikimin praktik të ndryshimeve në kategori të ndryshme tatimpaguesish, duke përfshirë individët, bizneset dhe profesionistët e lirë.

Qëllimi i kësaj analize është të sigurojë një kuptim të thelluar të ndikimit të udhëzimit në administrimin fiskal dhe të ndihmojë në vlerësimin e përputhshmërisë së tij me kornizën ligjore të përcaktuar nga Ligji Nr. 29/2023.