Shqipëria dhe Kosova përtej brishtësisë

0 €

Qëllimi i kësaj analize është të ofrojë një vlerësim gjithëpërfshirës të mundësive dhe sfidave për zhvillimin ekonomik të qëndrueshëm të Shqipërisë dhe Kosovës përtej vitit 2025, në një kontekst të pasigurive globale dhe dinamikave rajonale.

Duke u bazuar në të dhëna nga institucione si FMN-ja, Banka Botërore, INSTAT dhe Agjencia e Statistikave të Kosovës, si dhe në thirrjet e komunitetit akademik dhe shoqërisë civile, ky punim synon të nxisë një dialog konstruktiv për zbatimin e strategjive ekzistuese dhe për hartimin e politikave të reja që adresojnë brishtësinë e rritjes ekonomike.

Përmes një kornize strategjike të bazuar në diversifikimin ekonomik, forcimin institucional dhe bashkëpunimin rajonal, analiza kërkon të ofrojë udhëzime praktike për liderët, politikëbërësit dhe shoqërinë civile, duke i inkurajuar të punojnë bashkërisht për të transformuar potencialin ekonomik të këtyre vendeve në një rritje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse, që i përgjigjet sfidave globale si tensionet tregtare dhe ndryshimet teknologjike.

Synimet

  1. Identifikimi i sfidave kryesore. Të analizohen pengesat strukturore dhe të jashtme që kërcënojnë rritjen ekonomike të Shqipërisë dhe Kosovës, duke përfshirë varësinë nga sektorë të kufizuar (si turizmi dhe ndërtimi), dobësitë institucionale, papunësinë e lartë tek të rinjtë dhe ndikimin e tronditjeve globale si tarifat tregtare.
  2. Vlerësimi i mundësive për rritje. Të nxjerrë në pah potencialin për diversifikim ekonomik përmes sektorëve me vlerë të lartë, si teknologjia e informacionit dhe agrobiznesi, si dhe mundësitë për integrim rajonal përmes nismave si Ballkani i Hapur, për të zgjeruar tregjet dhe transferimin e teknologjisë.
  3. Propozimi i një kornize strategjike. Të ofrojë një plan të qartë dhe të zbatueshëm bazuar në tre shtylla kryesore. diversifikimi ekonomik, forcimi i institucioneve dhe bashkëpunimi rajonal, duke përfshirë shembuj konkretë si investimet në inteligjencën artificiale, reformat tatimore dhe infrastrukturën ndërkufitare.
  4. Nxitja e bashkëpunimit të gjerë. Të inkurajojë një qasje gjithëpërfshirëse që përfshin liderët politikë, shoqërinë civile dhe komunitetin akademik për të ndërtuar konsensus dhe për të zbatuar reforma afatgjata, duke theksuar nevojën për kurajo për të vënë interesin e shtetit mbi interesat afatshkurtra politike.
  5. Lidhja me kontekstin global. Të vendosë sfidat dhe mundësitë e Shqipërisë dhe Kosovës në kuadrin e dinamikave globale, si rritja e barrierave tregtare dhe ndikimi i teknologjive të reja, për të ilustruar urgjencën e reformave dhe nevojën për një vizion proaktiv.
  6. Furnizimi me të dhëna dhe shembuj konkretë. Të mbështesë argumentet me të dhëna të besueshme nga burime ndërkombëtare dhe vendase, si dhe me shembuj praktikë, si rritja e turizmit në Shqipëri, sukseset e sektorit të IT-së në Kosovë dhe rolin e reformave institucionale si SPAK-u, për të rritur besueshmërinë dhe relevancën e analizës.

Përmes këtyre synimeve, analiza synon jo vetëm të diagnostikojë gjendjen aktuale, por edhe të shërbejë si një thirrje për veprim nga komuniteti akademik dhe shoqëria civile, për të nxitur zbatimin e strategjive ekzistuese dhe për të ndërtuar një të ardhme ku Shqipëria dhe Kosova mund të lulëzojnë si ekonomi konkurruese dhe reziliente në një botë gjithnjë e më komplekse

Kategori: , Etiketa: , , , , , , , , ,

Përshkrim

Në një botë të trazuar nga pasiguritë globale, që nga tensionet gjeopolitike dhe rritja e barrierave tregtare deri te transformimet e shpejta të nxitura nga inteligjenca artificiale dhe digjitalizimi, Shqipëria dhe Kosova, dy ekonomi të vogla, por me potencial të madh në Ballkanin Perëndimor, ndodhen në një moment vendimtar për të ardhmen e tyre.

Pas një dekade përparimi ekonomik, me rritje të qëndrueshme të PBB-së dhe përmirësime të ndjeshme në të ardhurat për frymë, të dyja vendet kanë demonstruar aftësi për të ndërtuar një të ardhme të begatë.

Sektori i turizmit në Shqipëri, i cili ka tërhequr miliona vizitorë, dhe rritja e eksporteve të shërbimeve digjitale në Kosovë janë dëshmi e këtij potenciali. Megjithatë, këto arritje janë të brishta përballë sfidave globale dhe të brendshme.

Rritja e tarifave tregtare, siç u përmend nga Drejtoresha Ekzekutive e FMN-së, Kristalina Georgieva, në fjalimin e saj të tetorit 2025, mund të pengojë eksportet shqiptare të tekstileve dhe produkteve bujqësore të Kosovës.

Po ashtu, institucionet e dobëta, varësia nga sektorë të kufizuar si ndërtimi dhe shërbimet, dhe mungesa e një fuqie punëtore të përgatitur për ekonominë digjitale rrezikojnë të frenojnë përparimin.

Në këtë kontekst të pasigurisë globale, nevoja për një vizion strategjik dhe të qartë për zhvillimin e qëndrueshëm të Shqipërisë dhe Kosovës është më urgjente se kurrë.

Nuk është se qeveritë e këtyre vendeve nuk i kanë të hartuara strategjitë apo planet për zhvillim, pasi dokumente të tilla ekzistojnë, shpesh të detajuara dhe ambicioze.

Megjithatë, zbatimi i tyre shpesh pengohet nga mungesa e konsensusit politik, interesat afatshkurtra dhe koordinimi i dobët institucional.

Ky punim vjen si një thirrje nga komuniteti akademik dhe shoqëria civile, të cilët, përmes analizave të pavarura dhe angazhimit publik, kërkojnë të nxisin një dialog gjithëpërfshirës për të kthyer këto strategji në veprime konkrete. Ai synon të analizojë mundësitë dhe pengesat për zhvillimin ekonomik të Shqipërisë dhe Kosovës përtej 2025-ës, duke propozuar një kornizë strategjike të bazuar në tre shtylla kryesore: diversifikimi ekonomik për të zvogëluar varësinë nga sektorët tradicionalë, forcimi i institucioneve për të garantuar transparencë dhe llogaridhënie, dhe bashkëpunimi rajonal për të zgjeruar tregjet dhe transferimin e teknologjisë.

Me angazhimin e liderëve, shoqërisë civile dhe qytetarëve, si dhe me një qasje të guximshme që vë interesin publik mbi atë politik, Shqipëria dhe Kosova mund të shndërrohen nga ekonomi të brishta në aktorë konkurrues në skenën globale, duke ndërtuar një të ardhme të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse që i përgjigjet sfidave të një bote në ndryshim të shpejtë.

Produkte të afërt