Analiza e rritjes së të ardhurave tatimore dhe doganore në 8-mujorin 2026

0 €

Kjo është një analizë e ALTAX Insight për tetë muajt e parë të vitit 2026 tregon se afërsisht 86–90% e rritjes së të ardhurave tatimore dhe doganore shpjegohet me zgjerimin nominal të ekonomisë.
Të ardhurat tatimore dhe doganore u rritën me 25,1 miliardë lekë (+7,6%) gjatë tetë muajve të parë të vitit 2026. Megjithatë, kjo rritje përbën vetëm 41,7% të rritjes totale në të tria kategoritë kryesore të të ardhurave të analizuara (60,2 miliardë lekë).
Sipas analizës së re “ALTAX Insight”, pjesa dominuese e rritjes së të ardhurave tatimore dhe doganore lidhet me zgjerimin nominal të bazës ekonomike. Me një rritje reale të PBB-së prej afërsisht 3,6–3,7% dhe një inflacion mesatar prej 2,9%, norma treguese e rritjes nominale është 6,5–6,6%. Kjo përbën afërsisht 21,6–21,8 miliardë lekë të rritjes. Diferenca e mbetur prej 3,3–3,5 miliardë lekësh (13–14%) nuk mund të barazohet automatikisht me një ulje të evazionit fiskal. Ajo përfshin formalizimin, administrimin, zgjerimin e bazës, ndryshimet strukturore dhe faktorë të tjerë.
Rritja është reale, por e përzier. Të ardhurat tatimore dhe doganore përbëjnë 41,7% të rritjes totale, ndërsa pushteti vendor (+19,2 miliardë, +75,7%) dhe fondet speciale (+15,9 miliardë, +13,4%) përbëjnë pjesën tjetër.
Treguesit më të fortë të formalizimit janë të dukshëm te:
TVSH-ja neto e brendshme e arkëtuar (+24,2%)
Tatimi mbi të Ardhurat Personale – TAP (+15,5%)
Fondet speciale (+13,4%)

Përmirësimi nuk është uniform. Tatimi mbi Fitimin e Korporatave ra me 5,1%, çka tregon se rritja e arkëtimeve totale nuk përkthehet automatikisht në rritje të të ardhurave tatimore nga fitimet e biznesit.
Shifrat e pushtetit vendor kërkojnë një interpretim të veçantë. Rritja e ndjeshme (+75,7%) lidhet kryesisht me taksat vendore dhe administrimin vendor, e jo me rritjen organike ekonomike.

Si duhet interpretuar rritja e arkëtimeve? ALTAX thekson se rritja e të ardhurave nuk nënkupton automatikisht ulje të evazionit fiskal. Faktori mbizotërues është zgjerimi nominal i bazave ekonomike (konsumi, pagat, importet). Pjesa që u atribuohet faktorëve jashtë këtij zgjerimi është më e kufizuar (përafërsisht 1,5–3,5 miliardë lekë për Tatimet dhe Doganat). Për ta ndjekur këtë dinamikë në mënyrë të strukturuar, ALTAX propozon dy tregues:

Elasticiteti i të Ardhurave Tatimore (TRE) = 1,09–1,17 (tregon se të ardhurat po rriten më shpejt se ekonomia nominale).

Diferenca në Performancën e të Ardhurave (RPG) +3,5 miliardë lekë (diferenca midis rritjes reale dhe rritjes së shpjeguar nga baza nominale).

Këta tregues do të monitorohen në baza mujore si pjesë e monitorimit të rregullt të Observatorit ALTAX.

Lexoni analizën e plotë “Insight Note – Të ardhurat po rriten më shpejt se ekonomia, por jo e gjithë diferenca vjen nga formalizimi”

Raporti Analitik 8-Mujor | Janar–Gusht 2026

Përshkrim

Ky Insight Note analizon rritjen e të ardhurave tatimore dhe doganore gjatë 8-mujorit të vitit 2026 (janar–gusht) dhe vlerëson se sa e kësaj rritjeje shpjegohet nga zgjerimi nominal i ekonomisë dhe sa mbetet si formalizim, administrim ose faktorë të tjerë. Të ardhurat nga Tatimet dhe Doganat u rritën me +25.1 miliardë lekë (+7.6%), por përbëjnë vetëm 41.7% të rritjes totale të tre blloqeve kryesore (+60.2 miliardë lekë). Rreth 86–90% e rritjes së Tatimeve dhe Doganave lidhet me zgjerimin nominal të bazës ekonomike (PBB reale rreth 3.6–3.7% dhe inflacion mesatar 2.9%), duke lënë një rezidual prej 3.3–3.5 miliardë lekësh (13–14%) që nuk barazohet automatikisht me ulje të evazionit. Sinjalet më të forta të formalizimit dhe përmirësimit administrativ shfaqen te TVSH-ja neto e mbledhur në vend (+24.2%), tatimi mbi të ardhurat personale (+15.5%) dhe fondet speciale (+13.4%). Në të kundërt, tatimi mbi fitimin ra me 5.1%, duke treguar se përmirësimi nuk është uniform. Rritja e fortë e të ardhurave të pushtetit vendor (+75.7%) lidhet kryesisht me taksat lokale dhe nuk duhet interpretuar si rritje organike e ekonomisë. Analiza thekson nevojën e dekompozimit të kujdesshëm të efektit të bazës ekonomike nga formalizimi dhe administrimi, si dhe propozon dy tregues për ndjekje të vazhdueshme: Tax Revenue Elasticity (TRE) dhe Revenue Performance Gap (RPG).