Vlerësimi i përmbushjes së Planit Sektorial për Turizmin 2026

Deri më 23 tetor 2026, përmbushja e gjashtë rekomandimeve prioritare të raportit mbetet shumë e ulët — rreth 1.0 nga 6 pikë, ose 17 për qind. Asnjë nga katër kushtet e nevojshme për fizibilitet të lartë nuk është realizuar plotësisht. Transpozimi i Fazës I të DAC7 ka humbur afatin e tremujorit të tretë 2026; projektligji është në konsultim publik që nga 15 korriku 2026, miratimi në Këshillin e Ministrave pritet në tremujorin e katërt, ndërsa hyrja në fuqi raportohet më 1 janar 2029 (me raportimet e para në 2030). Në këto kushte nuk ekziston bazë për ngritjen e Indeksit të Parafizibilitetit Real mbi nivelin e 68/100.

Nga rekomandimet e veçanta, DAC7 merr vetëm 0.25 pikë sepse procesi legjislativ ka nisur, por është shumë i vonuar. Task Force Kombëtare Bregdetare, piloti dixhital i integruar në Vlorë–Durrës–Sarandë dhe regjistri kombëtar i short-term rentals me paketë incentivash vlerësohen gjithashtu me 0.25 pikë secili: ekzistojnë elemente të pjesshme (koordinim me Inspektoratin e Punës, kontrolle me të dhëna Booking, skaner AI i faturave, masa të përgjithshme amnistie), por mungojnë strukturat e dedikuara, sistemet e integruara dhe aktet specifike. Rekrutimi i 80–100 inspektorëve sezonalë dhe platforma e vetme integruese e të dhënave nuk kanë asnjë evidencë publike dhe vlerësohen me zero.

Vonesa e DAC7 ka rëndësi vendimtare. Sipas analizave ligjore, projektligji përputhet me Direktivën europiane, por lidhet me negociatat e Kapitullit 16 dhe jo me kalendarin e Planit Sektorial të Turizmit. Me hyrje në fuqi në 2029, skenari bazë për vitet 2026–2028 bëhet ai që masat e tjera (Task Force, pilot dixhital, regjistër, rekrutim) do të kenë efektivitet të kufizuar pa detyrimin e raportimit automatik nga platformat.

Kushtet për fizibilitet të lartë mbeten të paplotësuara: DAC7 nuk është transpozuar menjëherë, Task Force nuk është dokumentuar si strukturë aktive, piloti dixhital ekziston vetëm me elemente të pjesshme dhe rekrutimi sezonal nuk ka njoftime publike. Zbatimi i vëzhguar është kryesisht tradicional — kontrolle mbi 100 mikpritës të Booking.com, 39 shkelje në 16 subjekte në Vlorë dhe disa qindra inspektime pune sezonale.

Nga matrica e riskut, vonesa e integrimit me platformat është materializuar qartë. Zbatimi selektiv dhe mungesa e koordinimit të detyrueshëm shfaqen si mbulim i ulët dhe mekanizma të pjesshëm. Për rezistencën e operatorëve informalë, kapacitetin njerëzor dhe infrastrukturën digjitale të bashkive mungojnë të dhëna publike të mjaftueshme.

Krahasimi me studimin e mëvonshëm të ALTAX-it mbi asimetritë fiskale tregon rritje të lehtë të vlerësimit të informalitetit STR (nga 65–75 % në 70–80 %), ndërsa shifrat e hendekut fiskal dhe pesha e bregdetit mbeten të ngjashme në rend madhësie. Të dyja vlerësimet e kalendarit të DAC7 janë tejkaluar nga realiteti i raportuar i vitit 2029. Disa nuanca teknike mbeten të hapura, si përputhshmëria e saktë e përqindjes së mbylljes së hendekut dhe mungesa e planit të kontigjencës në dokumentin zyrtar.

Lidhur me përdorimin e inteligjencës artificiale, plani i DPT-së përfshin një skaner AI të faturave që identifikon raste për inspektim (jo penalitete automatike) dhe pretendohet se kursen rreth 80 % të kohës së analizës. Megjithatë, baza ligjore e qartë për monitorimin me AI, rishikimi njerëzor i detyrueshëm i formalizuar, auditimi i algoritmit dhe e drejta e ankimit mbeten pa evidencë publike. Shqetësimi për mungesën e garancive procedurale dhe etike mbetet i hapur.

Në kontekstin e tregut, hyrjet e shtetasve të huaj janar–shtator 2026 arritën rreth 10,73 milionë (+4,9 %), me ngadalësim të rritjes krahasuar me muajt e mëparshëm. Eksportet e shërbimeve turistike dhe të ardhurat tatimore kanë shënuar rritje, por këto tendenca janë ekonomi-gjerë dhe nuk i atribuohen drejtpërdrejt Planit Sektorial. Vlerësimi mbështetet vetëm në burime publike; akte të brendshme ose dokumente jo të indekssuara mund të ekzistojnë, por nuk janë verifikuar.