Analizë parafizibiliteti për Planin Sektorial të Turizmit 2026

Plani Sektorial për Turizmin 2026 paraqet një vizion më të avancuar digjital dhe ambicioz krahasuar me vitin 2025. Megjithatë, vlerësimi i pavarur i ALTAX tregon se Indeksi i Parafizibilitetit Real mbetet i pandryshuar në 68/100 (Fizibilitet Mesatar). Progresi formal në cilësinë e dokumentit (82/100) nuk përkthehet në rritje të zbatueshmërisë për shkak të kapaciteteve institucionale të dobëta, koordinimit të ulët dhe informalitetit ekstrem në short-term rentals (65–75%). Hendeku fiskal pritet të arrijë 45–65 milionë euro në 2026. Raporti thekson se suksesi real kërkon transpozimin e menjëhershëm të DAC7 si shtyllë qendrore, krijimin e një Task Force Bregdetare dhe pilot dixhital në zonat kryesore. Pa këto masa transformuese, plani rrezikon të mbetet kryesisht formal.

Fjalëkyçe: Turizëm, Informalitet fiskal, Short-term Rentals, DAC7, Parafizibilitet, Administratë Tatimore, Hendek fiskal, Zbatueshmëri institucionale

JEL Codes: H26, O17, L83, H20, H21, R58, O52, K34

Përshkrim

Plani Sektorial i Administratës Tatimore për Turizmin 2026 paraqet një vizion më të pjekur, më digjital dhe më ambicioz krahasuar me versionin e 2025-ës. Megjithatë, Indeksi i Parafizibilitetit Real është 68/100, duke e vendosur planin në kategorinë Fizibilitet Mesatar me rrezik të lartë zbatimi të pjesshëm.

Ndërsa dokumenti në letër ka avancuar (82/100 në cilësi), hendeku midis planifikimit dhe zbatimit në terren mbetet i thellë për shkak të tre faktorëve strukturorë:

  • Kapaciteteve institucionale të dobëta, veçanërisht në terren dhe bashki gjatë sezonit.
  • Kompleksitetit ekstrem të informalitetit STR (65–75% jashtë sistemit formal).
  • Rritjes së hendekut fiskal të parashikuar në 45–65 milionë euro për 2026.

Plani 2026 mund të arrijë sukses real vetëm nëse Faza I e DAC7 (raportim detyrueshëm nga platformat) bëhet shtylla qendrore operacionale, jo masë plotësuese. Pa këtë transformim, plani rrezikon të prodhojë rezultate kryesisht formale, duke lënë një hendek fiskal të madh të hapur çdo vit.